Czwartek 6 lipca. Częstochowa-Olsztyn.

Godzinę opóźniony pociąg dowlókł się niespiesznie do stacji. Pomimo mniejszych i większych przeciwności losu, w skwierczącym upale, targając ze sobą torbę ciężką jak sumienie Kmicica, udało mi się w końcu dotrzeć do Częstochowy, aby stąd kontynuować mą podróż w kierunku Olsztyna.

Nie tego Olsztyna, o którym zapewne teraz myślisz, drogi Czytelniku lub Czytelniczko. Nie tego też, o którym myślą wyszukiwarki, mapy, strony PKP i rozkłady jazdy. Internauci na forach upierają się jednak, że dotarcie do owego mniejszego, skromniejszego, mniej osławionego Olsztyna jest proste i obywa się zwykle bez przygód – postanowiłem im zaufać.

Dworzec PKP w Częstochowie szczyci się czterema peronami. Cztery perony, jak cztery strzały w Sarajewie – pomyślałem; nad każdym z nich przeszedłem, mijając po drodze Relay, skład książek o Papieżu, kiosk z miękką pornografią oraz sklepik z zabawkami, nim znalazłem się na betonowym placu, przypominającym na pierwszy rzut oka dworzec autobusowy. Niestety, był pusty – ani informacji, ani rozkładu, ani tym bardziej żadnego autobusu nie było tam śladu. Kilkoro nastolatków bawiło się z psem. Słońce prażyło. W oddali głos z megafonu informował o kolejnych spóźnieniach.

Westchnąwszy – na razie lekko i pogodnie – wspiąłem się z powrotem po schodach i przeszedłem znów przez pasaż i halę dworca, żywiąc nadzieję – nie całkiem przecież bezpodstawną lub głupią – że może tam, po drugiej stronie, znajdzie się przewoźnik, który za złotą monetę... Niestety, plac po drugiej stronie wyglądał jeszcze mniej obiecująco. Płyta po stronie zachodniej, choć nieskażona obecnością autobusów, posiadała jednak pewną potencjalność, czy też dyspozycję (jak powiedziałby G. Ryle), sugerującą, że obecność taka może się zrealizować. Tutaj, na wyłożonym kostką i obsadzonym drzewami ryneczku z fontanną na środku, obietnicy takiej się nie odczuwało. Czy to znaczy, że autobus nie mógł się tu zjawić? Niekoniecznie. Każdy, kto podróżował po Polsce, wie, że tego rodzaju potencjalności bywają eteryczne (jak powiedziałby N. Goodman) i zawsze lepiej jest się kogoś dopytać. Tylko kogo? Według mapy, miejski punkt informacyjny zamknął się minutę temu. Znak "i" w hali dworcowej, choć wyraźny i budzący nadzieję, wskazywał niepewnie w kierunku kas PKP.

Poczułem pragnienie.

"To nic" – mówiłem sobie, gramoląc się kolejny raz na górę w poszukiwaniu napitku. – "Mamy cały dzień. Autobus musi gdzieś tu być."

Po chwili znalazłem się w kiosku Relay.

"Nie wie pani, gdzie mogę dowiedzieć się o autobusach?" – zagadałem do dziewczyny za ladą, nie robiąc sobie wielkich nadziei. – "Potrzebuję dostać się do Olsztyna. Tego pod Częstochową."

"Oj, nie wiem" – odparła dziewczyna. – "Może pan spytać tam" – wskazała na kasy PKP.

Sięgnąłem do kieszeni po pieniądze, dziękując skinieniem głowy. Dziewczyna uśmiechnęła się przepraszająco.

"Wczoraj była tu jakaś pani, wie pan" – podjęła gawędziarskim tonem, nim zdążyłem się oddalić. – "Przyszła i pyta się: Czy są sandwicze? W sensie, czy są kanapki. Ale powiedziała: sandwicze."

Zamieniłem się w słuch.

"Mówię, że nie ma... Bo nie było" – uściśliła. – "Teraz są, ale akurat nie miałam. Mówię jej: nie ma sandwiczy. A ona na to: Co za dziura!"

Roześmiała się, jakby określenie tego miejsca "dziurą" było nie obelgą, lecz naiwnym truizmem.

Podziękowałem za historię. Lepszy marny trop niż żaden, mówiłem sobie, więc tak jak Jan Skrzetuski, szukający Halszki w Kijowie - chociaż (spoiler) była w Czarcim Jarze - ja poszedłem szukać szczęścia w kasie PKP.

"Przepraszam" – odezwałem się do pani w okienku, wyglądającej nieco jak Horpyna. – "Czy dowiem się od pani o autobusach?"

"Nie" – odparła Horpyna.

"A gdzie się dowiem?" – spytałem niespeszony.

"O, tam autobusy stoją" – wskazała w kierunku, gdzie przed chwilą byłem, nie spotykając tam żadnego autobusu.

"I tam jest informacja?"

"Nie."

Z niejasnej przyczyny wybuchnęła śmiechem.

Mimo pewnej podejrzliwości po tej groteskowej wymianie zdań, postanowiłem podążyć za tropem i przeszedłszy nad torami po raz trzeci, wróciłem na znaną mi już płytę, gdzie tym razem stały dwa autobusy. Pierwszy z nich na mój widok natychmiast odjechał, a drugi zaczął pospiesznie zamykać drzwi. Nie dając mu szansy uciec, podbiegłem odważnie i zapukałem w okno. Kierowca otworzył.

"Przepraszam, nie wie pan jak dojadę do Olsztyna? Tego pod Częstochową?"

"Autobusem najlepiej."

"Którym?"

"58. Po drugiej stronie dworca. Przejdzie pan na peronami, przejdzie przez dworzec, wyjdzie na plac, skręci w lewo, minie pocztę, minie parking, i na wprost będą autobusy."

Podziękowawszy uprzejmie, przeszedłem znów przez dworzec, skręciłem w lewo, itd., aż po niekomfortowo długiej wędrówce dotarłem faktycznie do miejsca, gdzie stały autobusy oraz rozmaite inne pojazdy, niektóre zardzewiałe i wyglądające jakby nikt nie odważył się do nich wsiąść od czasów Gierka. Niestety lub na szczęście, żaden z nich nie miał numeru 58. Nie znalazłem też autobusu 58 w żadnym z wyblakłych, rozpuszczonych przez deszcz, lub dyndających na sznurkach rozkładów jazdy.

Już miałem się poddać i pójść łapać stopa, gdy tuż obok mnie podjechał minibus z napisem: "NAKŁO". Pod spodem, małymi literkami, pisało: "przez Lelów, Janów, Olsztyn".

Sobota 8 lipca. Olsztyn-Częstochowa.

"Dzień dobry, sandwicze są?" – wołam, wchodząc do kiosku Relay.

"W takiej dziurze?" – dziewczyna za ladą roześmiała się. – "Panie, tu jest Polska!"

Śmiejąc się również, odłożyłem torbę aby znaleźć pieniądze. W międzyczasie, niemłody mężczyzna z wąsem, w brudnym robotniczym stroju, podszedł do kasy.

"Dzień dobry, kartki urodzinowe są dla dziecka, dostanę?" – spytał. Dziewczyna spochmurniała.

"Nie" – odparła, niespodziewanie ostro.

Chłop zamrugał oczami i odszedł. Dziewczyna spojrzała na mnie.

"No nie ma i już" – wzruszyła ramionami, znów wesoło się uśmiechając.

Podszedłem do kasy PKP, gdzie znana mi już pani z okienka urzędowała i dziś.

"Dzień dobry! Najbliższy pociąg do Krakowa kiedy jest?"

"Nie ma."

Moment niezręcznego milczenia i mierzenia się wzrokiem. Bolesne westchnienie.

"Chyba że chce pan z przesiadką?"

Wchodząc do dworcowej toalety minąłem napis "4 ZŁ", liczne tablice z instrukcjami i regulaminami, oraz rozgniewaną, krzyczącą na kogoś panią stojącą w kantorku.

Obrotowa bramka do toalet – urządzenie dobrze znane obywatelom krajów, w których płaci się za oddawanie moczu – zablokowana była przez starszego mężczyznę, nie radzącego sobie z wyjściem.

"Nie wiesz pan jak to działa?" – spytał na mój widok z nutką paniki w głosie, szarpiąc bezsilnie metalowe pręty niczym księżniczka uwięziona w wieży.

"Nie wiem" – odpowiedziałem. – "Może wyjście jest z drugiej strony?"

Bo tutaj, w każdym razie, było wejście – wejście, z którego nie mogłem skorzystać, dopóki zagadka nie zostanie rozwiązana. Mężczyzna rozejrzał się wokół.

"Weź pan tam zapytaj."

"Gdzie?"

"No tam, weź pan po prostu zapytaj".

"Nie umie pan czytać?!" – rozległ się nagle wrzask z kantorku, a zaraz potem wyłoniła się z niego demoniczna kobieta. – "Przycisk tam jest, naciśnij pan!"

Mężczyzna w przerażeniu zaczął szukać przycisku.

"Na ścianie! Tuż przed panem!" – Wydawało się, że kobieta za chwilę rzuci się na niego z pięściami. – "Pisze drukowanymi literami, jak się umie czytać!"

Pokrzykiwanie najwyraźniej nie pomagało w poszukiwaniach przycisku, mimo że – jak się potem okazało – rzeczywiście znajdował się tuż przed jego twarzą. "Drukowanymi literami!", "Zielony przycisk!" – rozlegało się co chwila. W końcu biedaczyna odnalazł go i nacisnął drżącą ręką. Zapaliło się światełko.

"I co teraz?" – spytał błagalnie.

"I teraz przejdź pan! Pisze przecież drukowanymi literami!"

Strażniczka toalet, sapiąc, zniknęła znów w kantorku, a mężczyzna – wreszcie wolny – pospiesznie się oddalił. Przyszła kolej na mnie. Lekko zestresowany, wrzuciłem do automatu 5 zł. Żaden odgłos ani napis na wyświetlaczu nie poinformował mnie, czy ofiara została przyjęta, a reszta nie została wydana. Zielone światełko zamigało przez chwilę, po czym zgasło. Z kantorku dobiegł łoskot i wiedziałem już, co to oznacza. Przede mną znowu zjawiła się ona. Czerwona na twarzy, stanęła w rozkroku w świetle mrugającej jarzeniówki i załamała ręce w niesłychanie dramatycznym geście.

"No i dlaczego pan nie wszedł!?" – ryknęła.

Ja również zaczerwieniłem się, lecz ze wstydu, pojmując, że moja szansa na legalne oddanie moczu, podobnie jak moje 5 zł, przepadły zapewne bezpowrotnie.

"Czekałem, aż wyda mi resztą" – wydukałem przepraszająco.

"Ale przecież tutaj pisze: NIE WYDAJE RESZTY!"

Przeleciałem wzrokiem po wiszącej na ścianie długiej liście rzeczy, których automat nie robi, pod presją nie zrozumiawszy ani słowa.

"Nie chce się czytać" – powiedziała gniewnie. – "Ale potem to ja mam problem. I to ja muszę potem ten problem rozwiązać."

To mówiąc, aby zademonstrować powagę problemu, którego jej przysporzyłem, sięgnęła ręką do wspomnianego już wyżej przycisku, nacisnęła go i światełko zapaliło się znowu. Stałem pokornie, spodziewając się, że ów problem musi mieć jeszcze jakiś dalszy ciąg. Pani spojrzała na mnie w oczekiwaniu.

"No, proszę!" – warknęła.

Przeszedłem przez bramkę, odetchnąwszy z ulgą. Kiedy po minucie wychodziłem, kobieta jakby już ochłonęła. Uśmiechnęła się do mnie kąśliwie.

"Technologia trudna, wiem" – rzuciła mi na odchodnym.

Po prawej stronie, tuż za poboczem autostrady, płynęła rzeka; na drugim jej brzegu rósł las. Kilka godzin temu, gdy słońce wschodziło, przeciwległy brzeg rzeki ledwo dawał się dostrzec. Z czasem jednak zbliżał się coraz bardziej, rozjaśniał się w promieniach poranka, aż w końcu dało się rozróżnić nie tylko pojedyncze drzewa, lecz także smukłe czaple, stojące wśród nurtu z cierpliwością świętych buddyjskich, lub sarny i daniele, wyłaniające się cicho z gęstwiny by napić się wody.

Podczas gdy rzeka stawała się węższa i węższa, las tymczasem potężniał i nabierał mocy, wspinał się wyżej i wyżej, prężąc się nieraz skalnymi klifami lub skrząc wodospadami, które zasilały nurt dzięki nieustającej szczodrobliwości gór. Łaskawość ta, jak wiedziałem, bywała jednak złudna. W tych stronach swój zna swego. Chłop, co karmi swojego psa z ręki, ustrzeli z dubeltówki psa sąsiada, jeśli ten przypałęta się zbyt blisko. Tak i las ów i owe góry, łaskawe dla swoich, dla obcych były straszne i gniewne.

Autokar potknął się na koleinie, zawarczał, zwolnił lekko. Przeszedł mnie dreszcz, gdy wspomniałem, co wydarzyło się tam rok temu. Obóz letni, na którym byliśmy przez miesiąc, zamienił się w koszmar, który będzie nas – tych, którzy przeżyli – nawiedzał w snach do końca życia. Sceny, których bałbym się opisać, o których (wiem to) nigdy nikomu nie opowiem, bo nie znalazłbym słów, odgrywają się wciąż na nowo przed moimi oczami, gdy tylko zamknę powieki. Szczególnie teraz, kiedy góry znów są na wyciągnięcie ręki. "Naczelnik obozu wiedział o tym" – mówili potem niektórzy. Próżne gadanie! Czymkolwiek był ten las, cokolwiek go nawiedzało – naczelnik był z tym czymś w zmowie; jakąkolwiek tajemnicę miał las, była ona również tajemnicą naczelnika; o tym wiedział każdy w okolicy. A jednak obóz odbywał się co roku. Co roku nowe twarze: dzieci, nastolatki, młodzi ludzie... zjeżdżali tu, niczego nie świadomi, z tą młodzieńczą iskierką w oku, która powoli gasła, aż zastępował ją gorączkowy, zwierzęcy płomień. Lecz także my, którzy wiedzieliśmy już, na co się piszemy, przecież wracaliśmy znów. Dlaczego? I dlaczego nikt nic z tym nie zrobił?

Kierowca autokaru poinformował nas, że za kwadrans dojedziemy do miasteczka. Był to nasz ostatni przystanek na autostradzie: tam mieliśmy przesiąść się w łódź i popłynąć w górę rzeki, zagłębić się w górską dolinę. Tutaj oficjalnie zaczynała się przygoda.

"Pamiętajcie państwo o wypełnieniu formularzy!" – dodał kierowca przez głośnik. – "Pan naczelnik prosił by przypomnieć, że każdy z państwa ma oddać wszystkie pięć kartek, bez tego nie ma wstępu na łódź."

Zakląłem pod nosem. Jak zwykle zapomniałem wydrukować formularza, gdy była na to pora. Spojrzałem pytająco na moją siostrę: bez słowa wyciągnęła teczkę i pokazała mi pięć wypełnionych arkuszy. Ona oczywiście pamiętała. Pytania w formularzu były dziwne, chwilami wręcz niedorzeczne. Był to rodzaj testu psychologicznego, który co roku był inny. Każdy z pięciu zestawów dotyczył innego tematu i zawierał zbiór luźno powiązanych pytań w stylu "co byś zrobił gdyby". Trudno było powiedzieć, jaki był tego sens. Najwyraźniej jednak dla naczelnika było to coś ważnego. Czy wpuści mnie bez tego na łódź? Czułem nieprzyjemny niepokój, narastający w miarę jak zbliżaliśmy się do docelowego postoju. Zbliżała się godzina osiemnasta i niebo nad górami powoli już różowiało, kiedy autokar zakołował w końcu na dużym, pustym parkingu, i zatrzymał się.

Wysiadałem jako jeden z ostatnich. Pogrążony w myślach zbliżałem się do drzwi, gdy kierowca szturchnął mnie w ramię.

"Słyszałem, że zapomniałeś formularza?" – spytał. Zakłopotałem się.

"To prawda" – odparłem. – "Może naczelnik mi przepuści... Kto go tam wie."

"Nie martw się, co roku kilka osób zapomina" – kierowca mrugnął do mnie porozumiewawczo i wyciągnął ze schowka tekturową teczkę. – "Widzisz te pawilony po drugiej stronie ulicy? Leć tam szybko i skseruj sobie."

Podał mi teczkę. Odetchnąłem z wielką ulgą.

"Tam gdzie sklep fotograficzny?" – spytałem.

"Dokładnie. Fotograf to mój brat, pomagam mu trochę dorobić. To uczciwy człowiek i ciężko pracuje... Ale sam widzisz, nie ma tu wiele do roboty w tej mieścinie."

Kiwnąłem głową z podziękowaniem i wysiadłem z autobusu.

Po drugiej stronie parkingu, szereg zszarzałych, małomiasteczkowych sklepików i pawilonów afiszował się dżunglą szyldów i reklam. Kolorowe napisy ogłaszały warzywniak, promocję garniturów ślubnych, obok sklep spożywczo-chemiczny, gabinet stomatologiczny, poniżej obniżka bielizny damskiej tuż przy wypożyczalni kaset wideo, aż w końcu sklep fotograficzny z wielkim banerem XERO, a także pokaźnym plakatem, przedstawiającym szereg portretów trumiennych. Spiesząc się by zdążyć przed osiemnastą, wszedłem w pierwsze drzwi które wydawały mi się odpowiadać napisowi XERO.

Znalazłem się w niewielkim, pustym biurze, oświetlonym jarzeniówką. Stało tu biurko ze staroświeckim komputerem, stertą papierów i kalendarzem porno. Nie było jednak nikogo. Drzwi w głębi, prowadzące do drugiego pomieszczenia, były uchylone i wydobywało się zza nich jaskrawe światło. Ktoś jęknął boleśnie i przestraszył mnie łomot spadającego na ziemię ciężkiego przedmiotu.

"Nie ruszamy główeczką" – warknął zirytowany głos.

To musi być gabinet stomatologiczny, pomyślałem, wychodząc po cichu, by nie zwrócić na siebie uwagi.

Odległy dźwięk kościelnego dzwonu uzmysłowił mi, że minęła szósta. Gdy znalazłem się z powrotem na ulicy, część szyldów i porozstawianych uprzednio na chodniku stojaków zniknęła – najwyraźniej sklepy zaczęły się zamykać. Zakląłem pod nosem, zaniepokojony, że nawet pomoc uczynnego kierowcy autokaru może nie zdać się na nic, i tym razem moja ślamazarność może mnie drogo kosztować. W pośpiechu wpadłem w następne wejście, które tym razem musiało prowadzić do sklepu fotograficznego. Nie bacząc na tabliczkę "zamkniętę", nacisnąłem klamkę i wszedłem do środka.

Gdy znalazłem się wewnątrz, uderzył mnie smród pleśni i fala piwnicznego chłodu. Powoli przyzwyczajając się do słabego światła, stwierdziłem, że rozkład wnętrza był identyczny jak w domniemanym gabinecie lekarskim. Pomieszczenie było jednak ciemniejsze i bardziej ponure. Jedynym źródłem światła była znów słabiutka jarzeniówka, poza tym przedsionek był całkowicie pozbawiony mebli. Podłoga była z gołego betonu, a obdrapane ściany pociągnięte były łuszczącą się musztardową farbą olejną. Nagle dobiegł mnie stłumiony odgłos rozmowy. Spojrzałem w stronę, gdzie spodziewałem się drzwi do drugiego pomieszenia, i zamarłem w zdumieniu.

Drzwi nie było, a pusta rama framugi odsłaniała przede mną fragment pokoju w głębi. Wydawał się równie niegościnny jak przedsionek: brudny, zakurzony beton podłogi i ścian oświetlony był chybotliwym światłem powieszonej gdzieś u powały lampy. Głosy rozmowy zdradzały obecność przynajmniej dwóch mężczyzn, niewidocznych z miejsca, gdzie stałem. Na wskroś przejścia zaś, dokładnie na przeciwko mnie, kucała przy ścianie dziewczyna.

W pierwszej chwili trudno było mi zrozumieć niespodziewaną, jakby pokraczną pozycję, w jakiej się znajdowała – zwrócona tyłem do ściany, z opuszczoną głową i rękami wyciągniętymi ku przodowi. Zauważyłem, że była bardzo chuda; miała rude, rozczochrane, niechlujnie spięte włosy, dosyć brzydką twarz, a ubrana była w łachmany, wyglądające jakby ktoś zszył je ze szmat. Nasze oczy spotkały się nagle. Spojrzała na mnie przenikliwie i zaczęła wstawać, jak gdybym przyłapał ją na czymś nieodpowiednim. Ku mojemu zaskoczeniu, nie wyglądała jednak na przestraszoną ani zbitą z tropu; przeciwnie, wstawała powoli i spokojnie, ostentacyjnie niespeszona, wciąż patrząc mi w oczy, a na jej twarzy pojawił się nawet przelotny, łobuzerski uśmiech. W tej chwili dopiero dostrzegłem, że miała opuszczone rajtuzy i majtki, które zaczęła bez pośpiechu podciągać. W miejscu, gdzie przed chwilą kucała, zobaczyłem kałużę, a dalej podłużny, mokry ślad na ścianie.

Ta groteskowa i niezrozumiała scena powinna była dać mi do myślenia, lecz byłem zbyt rozkojarzony, by docenić jej dziwaczność. Postąpiłem kilka kroków naprzód i stanąłem w przejściu. Niczym wyrywający się z hipnozy pacjent, przerwałem w końcu kontakt wzrokowy z dziewczyną i rozejrzałem się wokół. Pomieszczenie okazało się dość obszerne, a dalsze jego kąty tonęły w półmroku. Po mojej prawej ujrzałem dwóch mężczyzn w średnim wieku, ubranych w szare znoszone marynarki, o twarzach porośniętych szpakowatą szczeciną. Sytuacja wydawała się napięta i intuicyjnie wyczułem dziwną dynamikę łączącą troje obecnych. Dwaj mężczyźni stali ramię w ramię, blisko dziewczyny, górując nad nią w pozycji pewności siebie i władzy, z założonymi na piersi rękoma i rozstawionymi nogami.

Gdy mnie zobaczyli, umilkli na moment i zastygli w bezruchu. Jeden z nich, wyraźnie podenerwowany, cofnął się o krok i z wahaniem spoglądał to na mnie, to na dziewczynę. Drgające mięśnie na nieogolonej twarzy zdradzały skupienie, a może złość. Dostrzegłem też pudełko z kliszami wystające z kieszeni jego marynarki – musiał być to właściciel zakładu fotograficznego.

Drugi zaskakująco mało przejął się moją obecnością i kontynuował półgłosem. Trudno było mi zrozumieć, o czym mówił, zwracał się jednak do dziewczyny karcącym tonem, mówił coś poniżającego o niej i o jej siostrach. "I jak ci każę robić to czy tamto, to będziesz to robić, bo jesteś mi winna" - wspomniał. Urwał w końcu wpół zdania, zdezorientowany tym, że wciąż tu jestem.

Dziewczyna tymczasem wydawała się z nich wszystkich najspokojniejsza. Stała posłusznie ze spuszczoną głową, jak pies wysłuchujący napomnień, ale uśmiechała się czasem przekornie i bez cienia szacunku. Pomyślałem, że ten uśmiech był uroczy i ujmujący, a nawet seksowny w swej bezczelności. Przeszła mi przez głowę cudaczna myśl, że to ci dwaj musieli zmusić ją, by sikała przy nich na podłogę. Może ich to podniecało, a może chcieli ją poniżyć.

Zreflektowałem się w końcu.

"Przepraszam najmocniej" – wydukałem. Wszyscy troje spojrzeli na mnie wyczekująco. Zdawałem sobie sprawę, że byłem świadkiem czegoś, czego nie powinienem był widzieć. Skoro jednak dokonałem wtargnięcia i zobaczyłem już co zobaczyłem, a nikt jak dotąd mnie nie żgnął pod żebro, postanowiłem załatwić swoją sprawę.

"Widzę, że prowadzicie państwo prywatne kwestie, interesy... Najmocniej przepraszam za najście, chciałbym tylko spytać."

"Co pan chcesz?"

"Chciałbym tylko... skserować..." – wyciągnąłem z teczki pięć kartek formularza.

Fotograf parsknął lekceważąco, biorąc ode mnie papiery i obrzucając je szybkim spojrzeniem. Podał je dziewczynie.

"Masz, lafiryndo, ty mu skseruj" – rzucił – "Skoroś sama te bzdury pisała."

Zdumiałem się.

"Nie sama. Z siostrami."

"Ty i te twoje siostry łachmaniary" – żachnął się fotograf. – "Ty wiesz, jak je tu zwą?" – zwrócił się do mnie. – "Jako te pięć gatunków larw, pasożytów jakichś greckich czy ruskich."

"Jakich larw?" – spytałem skonfundowany.

"Synku, pięć jest larw jakichś, co je znaleźli w jakiejś dziurze."

"Naukowcy" – dodał drugi mężczyzna.

"Naukowcy, znaleźli je w dziurze, że nowe gatunki, rozumiesz? Każda ma inny kolor, i każdą przezwali jak jedną z onych sióstr pięciu z jakiejś greckiej tragedii. Wygoogluj sobie."

"Z Dostojewskiego" – wtrąciła się dziewczyna.

"Co?"

"Nie z greckiej tragedii."

"Jeden pies. A ty stul pysk. Tyś widziała tragedię. No i wystaw sobie" – mówi dalej – "Synek jakiś tutaj na wiosce wyczytał o tych parszywcach i myśli sobie: tych pięć, i tych dziewuch tu na wiosce też pięć, co się szwędają i pipcą jak nawiedzione."

"Tyś nawiedziony" – parsknęła dziewczyna.

"A ty stul pysk lepiej. No i myśli sobie tak... Co to ja mówiłem? A, no więc myśli sobie jakiś synek..."

Dziewczyna zaśmiała się bezczelnie, drapiąc się po zadku.

"...coby tak je tu teraz nazwać od tych larw. I tak się już przyjęło. Każda jedną larwą jest nazwana po łacińsku, ja tam nie spamiętam, ale dzieciarnia pamięta która jaka. A te pięć papierów, coś je przyniósł, to one właśnie napisały, żeby ludziom w głowach zawracać. Ot cała historia."

"A to pani zna naczelnika kampingu?" – spytałem.

"Znam las" – odpowiedziała dziewczyna tajemniczo.

"Wystarczy gadania, trzeba zamknąć zakład" – uciął fotograf. – "Daj te papiery, odbiję ci i won. A ty też won!" – rozkazał dziewczynie, która wzruszyła ramionami i wyszła.

Głowa spuchła mi od setki pytań, które chciałem jej zadać. O co w tym wszystkim chodzi? Cóż te siostry mają wspólnego z kampingiem, co mają wspólnego z lasem? Dlaczego naczelnik każe nam wypełniać formularze, które one układały? Wystraszony i podekscytowany, czekałem w napięciu, aż stara maszyna do ksero skończy wypluwać z siebie kopię kwestionariusza. Wymamrotałem w końcu podziękowanie, rzuciłem fotografowi piątaka, i wybiegłem na zewnątrz, licząc, że dziewczyna wciąż tam będzie.

Parking był pusty.

Na wzgórzach już tak nie jest. Tutaj, nawet siedząc na tylnym siedzeniu, za każdym razem gdy opona potyka się o wybój, czujesz jak praca twoich mięśni współgra z pracą silnika. Zmęczony ryk samochodu, sunącego z bólem, metr za metrem, powoli i przerywanie, zdaje się mówić do ciebie: "Teraz w końcu rozumiem, jak czujesz się na codzień". Dlatego właśnie tak kochałem te wzgórza, pojawiające się i niknące za oknem jak fale sztormowe dziwnego, monumentalnego oceanu, ogromnego i powolnego jak tytan. Tumany kurzu, obudzone przez koła pojazdu, wznosiły się ku niebu niczym kadzidła w świątyni Słońca, prażącego poorane zagony. Tak przedstawiały mi się tego dnia Góry Świętokrzyskie.

Jak łatwo sobie wyobrazić, podróż samochodem po Ziemi Kieleckiej była dla mnie przygodą sama w sobie. Tego dnia czekało mnie jednak coś więcej niż zwykła wycieczka: była to wyprawa, której cel był niejasny, trasa zaś nieznana.

Jechaliśmy całą rodziną, aby spędzić tydzień w urokliwym pensjonacie wśród gór. Miejsce to znane nam było ze słyszenia: dalecy znajomi opowiadali, że gdzieś tam, ktoś był tam na wczasach, spędził czas pełen wrażeń, wrócił odmieniony. Czy na lepsze? Tego nie wiadomo. Właściciel ośrodka był ponoć kiedyś cyrkowcem, zanim stracił pracę, stoczył się, zaczął pić. Pensjonat wciąż przynosił dochód (z uwagi, jak mówią, na doskonałe położenie i przystępne ceny), zyskał jednak złą sławę i szeptało się, że jest nawiedzony. Wreszcie – czy to na skutek zaniedbania, klątwy, czy zręcznego marketingu – nie było go na mapach, a jedynym sposobem, by doń trafić, było kierowanie się intuicją. Wszystko to razem rozbudzało wyobraźnię i zapowiadało ekscytujący urlop.

Po wielu godzinach krążenia, testowania niewczesnych hipotez i rozpytywania wylęknionych tubylców, trafiliśmy w końcu na miejsce. Stary Mercedes dziadka wspiął się, sapiąc, po polnej drodze na szczyt wzgórza, a oczom naszym ukazał się dom wczasowy. Na przekór naszym nieśmiałym oczekiwaniom, nie był to bynajmniej zamek, ani nawet zrujnowany pałac. Solidna betonowa konstrukcja przypominała raczej szkołę z czasów Polski Ludowej, skromną i bezpretensjonalną. Zamiast demonicznego śmiechu, przywitał nas mokry kaszel, zakończony niepokojącym charchotem. Nasz gospodarz stał w drzwiach.

"Witam, moi kochani" – wymamrotał spod siwożółtego wąsa, wychodząc nam na przeciw. Był to mężczyzna około lat siedemdziesięciu, trzymający się średnio, i wyglądający dość podejrzanie. Zaprowadził nas do holu, gdzie bez zbędnych wstępów przekazał nam klucze. Nim oddalił się do swojego kantorku, powiódł po nas tylko ponurym spojrzeniem i rzekł tajemniczo:

"Cisza nocna o dwudziestej. I radzę nie włóczyć się po zmroku... Szczególnie po zachodnim skrzydle."

Rada ta rozkosznie zmroziła mi krew w żyłach.

Nie muszę chyba dodawać, że już pierwszej nocy postanowiłem włóczyć się po zmroku. Szczególnie zainteresowany byłem zachodnim skrzydłem, rozmyślając wciąż o tym, co może ono skrywać. Dotarcie do niego okazało się jednak dość trudne – budynek poprzedzielany był mnóstwem drzwi. Całe ich tuziny, poustawiane bezsensownie w poprzek korytarzy jak śluzy na łodzi podwodnej, utrudniały przemieszczanie się, a nawet orientację przestrzenną. Niektóre zamknięte były na klucz, inne otwierały się czasem, a czasem nie, zależnie od widzimisię. Nie znalazłszy nic ciekawego, musiałem w końcu wrócić do siebie, by zdrzemnąć się choć na chwilę przed śniadaniem.

Nie dałem łatwo za wygraną, i przez kilka kolejnych nocy ponawiałem próby odnalezienia zachodniego skrzydła. Podczas tych wędrówek dom wczasowy odsłonił przede mną część swych sekretów. Poza nami, jak się okazało, mieszkało tam sporo ludzi. W większości byli bardzo starzy i w ciągu dnia prawie ich nie widywaliśmy. Po zmroku wychodzili jednak ze swych pokojów i włóczyli się, zdawać by się mogło – bez celu, odbywając swoje starcze spacery wzdłuż ciemnych korytarzy. Szybko zauważyłem, że dobrze znali topografię budynku, wiedzieli też, które drzwi są otwarte i kiedy. Ich trasy spacerowe były rozmaite, były jednak miejsca, do których nie zapuszczali się nigdy. Kiedy widzieli, że zmierzam w te strony, kręcili głowami ze źle ukrywaną dezaprobatą. Dzięki tym właśnie wskazówkom odkryłem wreszcie, gdzie znajdowało się zachodnie skrzydło.

Gdy dotarłem do niego, zostałem sam. Szuranie starczych pantofli pozostało za mną, a jego miejsce zajęła pulsująca w uszach cisza. Szedłem powoli naprzód wśród gęstej ciemności, i mimo całej nabrzmiałej przez kilka dni ciekawości poczułem w końcu, jak dziwny strach zalęgł mi się w brzuchu, przyspieszając bicie serca. Wiedziałem teraz, że przede mną znajduje się coś, bo stąpanie przez mrok, grząski jak torfowisko, kosztowało mnie coraz więcej wysiłku z każdym krokiem. Dlatego nie zdziwiłem się, kiedy przede mną jedne z drzwi uchyliły się lekko, rozświetlając korytarz wiązką trupiego światła.

Być może w tej chwili myślałem jeszcze o tym, aby przez nie przejść, zaraz jednak cała moja odwaga mnie opuściła, a umysł rozpuścił się w nagłym przerażeniu. Drzwi otworzyły się szerzej, a w mdłej poświacie ujrzałem cień czegoś, czego nie zapomnę do końca życia. Był to potwór nie przypominający żadnego znanego nauce stworzenia, wielki jak kombajn, lecz zarazem pokraczny, jakby nieudany, nieszczęśliwy i pogubiony w swej ohydzie. Gdy wydobył z siebie żałosny ryk, rzuciłem się do panicznej ucieczki.

Niewiele jadłem następnego dnia i nie mogłem się skupić na grze w brydża. Bałem się wspomnieć rodzinie o mojej przygodzie, przypuszczając, że posądzą mnie o obłęd. Nie byłem wcale pewien, czy nie mieliby słuszności – czułem, że rodziło się we mnie szaleństwo, nie potrafiłem jednak wyrzucić z myśli tego, co zobaczyłem. Zbliżała się ostatnia noc naszego pobytu, postanowiłem więc wrócić do zachodniego skrzydła, gdy tylko zajdzie słońce.

Po godzinie dwudziestej, gdy moja rodzina posłusznie zamknęła się w swych pokojach, ja wymknąłem się cicho. Znając już dobrze drogę, szybko przebiegałem korytarzami, nie zważając na oceniające spojrzenia staruszków i ich trzęsące się dłonie, grożące mi pomarszczonymi palcami. Po jakimś czasie znów znalazłem się sam – a przynajmniej tak mi się zdawało – w zachodnim skrzydle. W całkowitej ciemności nie sposób było odróżnić, które to drzwi zaskoczyły mnie wczoraj, starałem się więc stąpać ostrożnie, by nie dać się nastraszyć. Niestety, tak jak poprzednim razem, złudzenie odwagi nie przetrwało nawet pierwszej próby. Strach sparaliżował mnie całkiem, gdy usłyszałem ciche skrzypienie zawiasów – tym razem nie przede mną, a za mną, zamykając mi drogę ucieczki. Bojąc się nawet spojrzeć w kierunku, skąd sączyło się zielonkawe światło, desperacko rozważałem możliwości ratunku... gdy wtem silne dłonie chwyciły mnie za ramiona i unieruchomiły mnie w miejscu.

Poczułem zapach wędzonej ryby i tanich papierosów, kiedy chrapliwy głos odezwał się za moimi plecami:

"Trzeba było się nie szwędać. Teraz musisz patrzeć."

"Błagam, niech mnie pan puści!" – zaskomlałem, rozpoznając właściciela pensjonatu. Nic nie odpowiedział, popchnął mnie tylko w kierunku drzwi, które otworzyły się szerzej.

Stanąłem w progu wielkiego pokoju, przypominającego kształtem arenę. Zimne światło, którego źródła nie mogłem dostrzec, jarzyło się zbyt blado by rozświetlić ściany i sklepienie. Wystarczyło jednak, by wydobyć z mroku liczne sylwetki, krążące wkoło w desperackiej niemocy trupiego korowodu. Zwaliste potwory o ciężkich jak pnie nogach i demonicznych pyskach, człapały jeden za drugim, nie zwracając na mnie uwagi. Wydawały się podobne do siebie, lecz każde było inne: jak źle wypchane karykatury prawdziwego stworzenia, źle poskładane szkielety pokryte wyliniałą, sparszywiałą powłoką. Jak gdyby przerażone własną obrzydliwością, kurczyły się i wiły, wymachując łbami, dziwnymi mackami, wystającymi kośćmi.

"Na rany Chrystusa" – zdołałem wyszeptać – "Co to jest?"

"To głupia młodzieńcza brawura do tego doprowadziła" – odparł cicho gospodarz. – "Podobna do tej, która cię tu przywiodła."

Przez moment milczał, wpatrując się w korowód. Po chwili rozpoczął opowieść.

"Był rok siedemdziesiąty drugi, kiedy wraz z zięciem ukradliśmy z cyrku dwa słonie. Dwóch głupich młokosów, pełnych ambicji i nadziei... Chcieliśmy stworzyć hodowlę, zbudować agroturystykę, zarabiać krocie. Marzenie każdego dzieciaka. Nie słuchałem ojca kiedy mówił mi: Grzesiu, będziesz mieć z tego płacz, a może i pałowanie. Sam nie wiedział nawet mój nieboszczyk ojciec, niech mu ziemia lekką będzie, co naprawdę nas czekało.

Chowaliśmy je najpierw w stodole, potem w hali, którą dla nich zbudowaliśmy. Milicja nie dawała nam spokoju, wciąż kręcili się po okolicy, nie było sposobu, żeby dać się słoniom popaść. Karmiłem je czym mogłem, nieraz odejmując sobie od ust: gdy było tłuściej, kiszonką i kartoflami; gdy było chudziej, mąką z żołędzi i starymi szmatami. Zwierzęta zmizerniały, oślepły, z czasem bały się już wyjść na zewnątrz, nawet gdy stary komisarz umarł, a milicja w końcu odpuściła. Nam też nie było lekko. Zięć poszedł siedzieć za pędzenie bimbru, więcej go nie widziałem. Żona zostawiła mnie dla jakiegoś mieszczucha, aparatczyka; mówiła, że zgłupiałem. Ale ja nie traciłem nadziei i wciąż czekałem na lepsze czasy, wierząc, że inwestycja się opłaci.

Tymczasem lata mijały. Zwierzęta zaczęły się rozmnażać, potem ich młode mnożyły się między sobą, w najbardziej bezbożny sposób. Pokolenia rodziły się i umierały, coraz bardziej chore, wypaczone, przez całe życie nie widząc słońca na oczy. Czy wiesz co to znaczy, chłopcze, nigdy nie poczuć kropli deszczu na czole? Nigdy nie dotknąć trawy?"

Próbowałem przypomnieć sobie, kiedy ostatni raz dotykałem trawy. Spuściłem wzrok, zawstydzony. Starzec kontynuował opowieść.

"Słonie... trudno je teraz tak nazwać, słowo to ledwie przechodzi mi przez gardło. To groteska, grzech, szyderstwo z Boga. Chociaż chciałbym wierzyć, że jest inaczej, te stworzenia nie przyniosą mi już bogactwa. Czy chciałbyś oglądać je w cyrku? Czy chciałbyś posadzić na jednym z nich swoje dziecko i wysłać je na przejażdżkę? Uważaj, chłopcze! Spójrz wokół. To, co tutaj widzisz, może stać się także z tobą. Takie są skutki życia w sprzeczności z naturą. Do tego chce doprowadzić PO."

Widziałem niewiele, rozumiałem jeszcze mniej. Wiele rzeczy, to nie ulega wątpliwości, potoczyło się inaczej niż bym to sobie wymarzył. Z perspektywy czasu widzę jednak, że każdy supeł dałby się na spokojnie rozplątać, a każdy klajster powoli rozklajstrować. Całe nieszczęście polegało więc na tym, że nie było czasu.

Niedzielne popołudnie w południowoeuropejskim miasteczku płynęło ciasnymi, zakurzonymi uliczkami; dla każdego nieco innym torem, dla każdego w nieco innym tempie. Słońce świeciło ciepło i radośnie, ozłacając drzewa i żywopłoty, rozświetlając okna kolorowych domków i kamieniczek. Taka złocistość nie mogła jednak trwać wiecznie, bo choć Słońcu nigdy się nie spieszy, jego droga jest raz na zawsze wytyczona, i niczyje żale nic w niej nie zmienią. Kiedy niebo czerwieniło się a cienie wydłużały, niepokój rósł w sercach ojców i matek z wózkami, sunących powoli po trajektoriach rutynowych niedzielnych spacerów. Należało kierować się już ku domowi, aby uniknąć nieprzyjemności zmarzniętego berbecia.

Serca studentów tymczasem rosły, napełniając się i brzmiejąc w oczekiwaniu na nadchodzącą libację. Ci młodzi ludzie za nic mieli jutrzejsze wykłady, na które i tak w poniedziałek by nie poszli, i na których, prawdę mówiąc, nikt się ich nawet nie spodziewał. Spodziewano się ich natomiast w kawiarniach i barach, gdzie w naszykowane kieliszki i kufle wlewał się już alkohol – lubrykant społeczeństwa.

Ze mną sprawy miały się nieco inaczej. Naiwny obserwator powiedziałby pewnie, że mogłem tego dnia iść do domu, że mogłem iść do baru, a gdybym bardzo chciał – mógłbym nawet pójść do teatru. Żadna przeszkoda, materialna ani moralna, nie ograniczała mojej wolności. Byłby to jednak nazbyt prędki i powierzchowny osąd; w rzeczywistości bowiem spętany byłem niewidzialnymi więzami, więzami lęku i niepewności.

Zacznijmy może od tego, że jedną rzecz wiedziałem jasno i wyraźnie. Następnego dnia, mianowicie, raniutko, być może bardzo wcześnie, miałem uczestniczyć w niezwykle ważnej wideokonferencji, od której wiele zależało. Nic poza tym, niestety, wyraźne nie było, a to z tej prostej przyczyny, że zgubiłem gdzieś okulary. Wiedziałem więc, że spotkanie jest rano, lecz nie wiedziałem o której. Brak okularów dawał mi się we znaki. Próbowałem sprawdzić kalendarz, ale notatki skakały mi przed oczami, a spotkanie raz wydawało się być o ósmej, raz znów o dziesiątej, czasami nawet pod koniec dnia. Podobny problem miałem z zegarkiem. Widziałem, że zbliża się wieczór, ale która dokładnie była godzina – tego nie dało się ustalić. Przemierzając chwiejnym krokiem zaułki, ogrody i skwerki, nie potrafiłem ani znaleźć sobie miejsca, ani wyrzucić choć na chwilę z głowy gryzącej obawy, że zaśpię, spóźnię się, a kto wie: może nawet już jestem spóźniony? Tak nie dało się funkcjonować.

Gabinet okulistyczny był zimną, monumentalną budowlą z betonu, wewnątrz wyglądającą jeszcze bardziej niegościnnie niż z zewnątrz. Przypominał mi jeden z tych opuszczonych berlińskich magazynów z widokiem na Sprewę (poprzez skandalicznie zakurzoną szybkę), w którym zawsze spotka cię jedno z dwojga: albo obdarty nastolatek spróbuje sprzedać ci niskiej jakości kokainę, albo zaplątasz się w pajęczynę tak gęstą, że trzeba będzie wzywać strażaków. Godziny zamknięcia zbliżały się, lub może minęły (tego oczywiście nie mogłem być pewien). Być może zrobiono dla mnie wyjątek, bo przekraczając drzwi gabinetu musiałem wyglądać naprawdę żałośnie. Upływ czasu, który do tej pory wydawał mi się zupełnie obiektywną własnością materialnego świata, stał się nagle czymś arbitralnym i pozbawionym sensu. Godzina była raz ta, raz tamta. Kierunki świata również straciły znaczenie, ludzkie twarze rozmywały się i nikły, wszystko zlewało się w jedną chaotyczną plamę.

Najpierw należało przeprowadzić badanie wzroku. Przyrządy optyczne niestety były już nieczynne, w kwestii wady wzroku musiałem zatem zdać się na subiektywną opinię pani optyczki. Nie była to idealna sytuacja, ale ostatecznie miałem szczęście, że gabinet w ogóle był jeszcze otwarty w ten niedzielny wieczór. Zanim wynaleziono tę całą maszynerię, pomyślałem sobie na pocieszenie, takie coś musiało być standardem, i przecież nikt nie narzekał. Jeśli nierozumny lud średniowieczny jakoś to znosił, tym bardziej radę dam i ja.

Pokój był ciemny i ponury, jedynie w jednym kącie znajdowało się niewielkie okienko, przez które wciąż padało światło zachodzącego już słońca.

"Widzi pan okienko w kącie?" – spytała z uśmiechem okulistka. Była to gruba i wesoła dziewczyna średniego wzrostu, około lat trzydziestu. Miała ciemne, związane w koczek włosy, malutkie oczka, i przypominała nieco pogodnego kreta. "Proszę przez nie wyjrzeć i powiedzieć co pan widzi."

Posłusznie udałem się z nią do kąta. Okienko umieszczone było nisko, musiałem się więc trochę schylić. Przez warstwę kurzu ujrzałem fragment uliczki, róg beżowej kamienicy, trochę bruku i jakieś badyle. Szczegóły trudno mi było rozpoznać. "Widzę ulicę i ścianę domu" – zaraportowałem posłusznie. "Super!" – odparła okulistka. – "Proszę podejść bliżej do okienka. Widzi pan nazwę ulicy?"

Dziewczyna stała tuż za mną. Zrobiłem mały kroczek w przód (stałem już przy samej ścianie). Ona również zrobiła mały kroczek. Spojrzałem jeszcze raz. Ścianę kamienicy zdobiła granatowa tabliczka, a na niej niewyraźnie migotały białe literki. "Furia? Fiszka?" – nie byłem ani trochę pewien. "Proszę bliżej" – zaśmiała się okulistka. Teraz byłem już kompletnie wciśnięty w kąt, ona zaś coraz bardziej wciśnięta we mnie. "Furia?" – szepnąłem niespokojnie. "Bliżej, bliżej" – usłyszałem tuż przy moim uchu, kiedy nosem napierałem na zimną szybę. Chłód betonowej ściany przenikał moje ciało z jednej strony, z drugiej zaś czułem gorąco ciała okulistki, przyjemne i niekomfortowe zarazem. Ona też wkleiła się w okno, tak że nasze policzki się stykały. Jej małe czarne oczka łypały na mnie po skosie. Nie mogłem się już poruszać. "A teraz buziaczek" – powiedziała filuternie.

Wychodziłem z gabinetu bez okularów, i jeszcze bardziej zrozpaczony. Słońce zaszło już i mdłe światło latarni nadawało rozmytej rzeczywistości jeszcze bardziej oniryczny charakter. Przy ulicy roiło się od knajp i tawern, wszedłem więc do jednej z nich. Czy to przez ślepy los, czy przez nieunikniony układ planet, spotkałem w środku kilkoro przyjaciół, którzy natychmiast zaproponowali mi drinka. Choć najbardziej ze wszystkiego obawiałem się zaspać, teraz nie miałem już dobrej wymówki – na ten moment, żadna decyzja z mojej strony nie wydawało się już bardziej rozsądna od innych. Wszystko dryfowało losowo i niemal pogodziłem się z tym, że jeśli uniknę katastrofy, to tylko przez przypadek.

Wnętrze tawerny wydawało się jednak nad wyraz przytulne i kojące. Drewniane ściany usiane były trofeami i najdziwniejszymi ozdobami, stoły przykrywały haftowane serwety, a krzesła i ławy – owcze i niedźwiedzie skóry. Po kątach poustawiane były dziwne, nieznane mi przedmioty, przypominające nieco miotły, laski, lub groteskowe narzędzia rolnicze.

"To tradycyjna broń biała starożytnych Iberów i Albańczyków" – powiedział z mądrą miną mój przyjaciel. – "Służą do tańców rytualnych. Chcesz zobaczyć?"

Przytaknąłem bez wielkiego entuzjazmu, jednocześnie biorąc do ręki jeden z długich, nieporęcznych kijów, stojących najbliżej mnie. Gdy stuknąłem nim w podłogę, złamał się wpół. Barman tylko wzruszył ramionami. W międzyczasie moi przyjaciele uzbroili się w starożytny iberyjski rynsztunek i poczęli tańczyć. Godziny płynęły leniwie, niepoliczalne tak jak ilość wypitych drinków, to wprzód, to znowu w tył. Ukołysany przedstawieniem, zasnąłem na ławie.

Obudziłem się zlany potem. Przez okna tawerny nie było widać słońca, ale na zewnątrz było już zupełnie jasno. No i pięknie, pomyślałem. No jasne że zaspałem. Spojrzałem na zegarek, jednocześnie gorączkowo odpalając laptopa: była dwunasta rano! Spotkanie na pewno już się zakończyło. Zanim laptop się włączył, była już ósma trzydzieści, co dodało mi nieco otuchy. Do biura na pewno już nie zdążę, ale mogę przecież dołączyć stąd, chyba mają tu wifi? Moi przyjaciele szturchali mnie i pokrzykiwali, sugerując abym wziął lekarskie, coś takiego nie wchodziło jednak w grę. Poczułem nagłą ulgę, gdy na ekranie pojawiło się powiadomienie o trwającym spotkaniu; nie marnując czasu na sprawdzanie szczegółów, kliknąłem szybko "Dołącz".

W ułamku sekundy, ujrzałem przed sobą okno podzielone na szachownicę, składającą się z kilkudziesięciu miniaturek. Na niektórych z nich wyraźnie dostrzegałem poruszające się nieznacznie ludzkie twarze, inne wydawały się rozmazane, lub całkowicie czarne. Ku mojemu zaskoczeniu, nie rozpoznawałem nikogo z mojego zespołu. Nieznajome postaci o groźnej lub idiotycznej fizjonomii krzywiły się lub szczerzyły zęby, niektóre nosiły demoniczne maski lub chowały twarz w dłoniach. Miniaturka w samym centrum ekranu było nieco większa od pozostałych. Zobaczyłem tam chudego mężczyznę, siedzącego w kwiecie lotosu na środku pokoju pokrytego pstrymi dywanami. Miał czarną brodę i wąsy, a na głowie nosił ogromny kapelusz.

"Witam" – powiedział mężczyzna dźwięcznie i złowrogo, po czym spojrzał mi w oczy.

"Przepraszam, czy to spotkanie mojego zespołu?" – spytałem dosyć głupio.

"Niestety, przykro mi. To jest prank call" – odpowiedział mężczyzna. – "Zorganizowany przez Bułgarskie Towarzystwo Magii Grymuarycznej. Którego ja jestem prezesem, bardzo mi miło."

"Mi również" – odparłem.

Będę gonił słońce, znów, gdy miękkie cienie
Powoli od drzewa do drzewa pełznące
Dotkną mnie i sunąc w górę mym ramieniem
Ponaglą mnie cicho, będę gonił słońce

Będę grzał się światłem, będę czekał nocy
Aż płynąc przez ciemność i odblaski złote
Wśród szklanek szampana burzliwych przeźroczy
Zasnę odurzony perfumą i potem

Będę wzniecał pyłki, dłonią czesząc trawy
Babie lato tańczące na wietrze bezsennie
Będę wzbijał kurze znad tych łąk rudawych
Co jak ja do słońca mizdrzą się niezmiennie

Dmuchawce zbyt drobne aby znaleźć stałość
W czym innym niż w wiecznej zmienności wichury
Niech na jeden moment otulą me ciało
I na jedną chwilę niech dotkną mej skóry

I niech każda cząstka w tym krótkim bezczasie
Tak jak ja bezwolna, za słońcem w pogoni
Zapłodni mnie głębiej niż pomyśleć da się
I niech się roztańczy, i niech się rozdzwoni

I niech te ziarenka wrośnięte w mej głębi
Zamienią się w drzewa bez końca kwitnące
Takie których ciemność już nigdy nie zgnębi
A ja, by je ogrzać, będę gonił słońce

Me orły śpią w błocie. Moje, tylko moje.
I moje biedne, przeklęte legiony.
Zapłakał się w pościel August, boski cezar.
Nie ja - mi oczy wyjadły już wrony.

Opowiedz mi bajkę, o boski cezarze,
O tym, jak przezorny jest zawsze gotowy.
Powiedz mym żołnierzom, trupom w leśnym jarze,
Niech cię posłuchają ich urżnięte głowy.

Powiedz nam, upiorom nieukołysanym,
Jak od jajka do jabłka prosta wiedzie droga.
Nam, cośmy zgnili w wąwozach splątanych.
Nam, w których żyłach nie płynie krew boga.

I powiedz nam w końcu, z wyżyn Kapitolu,
Jak wielki wódz zawsze swe bitwy wybiera,
I jak Mars spiżowy ponad krwawym polem
Z nieba zsyła gromy na nieprzyjaciela.

Wiem, w twoich traktatach, spada on jak orzeł
Na śpiącego wroga. Lecz w puszczach nadreńskich
Budzisz się wśród wrzasków, śmierci, ogień gorze
I trawi twój sztandar w pijanym szaleństwie.

Nie wybrałem bitwy ż a d n e j, mój cezarze.
Bo nie wiodły mnie nigdy drogi brukowane
Apuliańskich równin - lecz w mglistym oparze
Lasów reńskich pędziły mnie furie nieznane.

Walczę takie bitwy, jakie mi się zdarzą.
Więc bajaj swoje bajki mnie i mym żołnierzom,
Lub przeklnij mnie w złości bezsilnej, cezarze,
I patrz jak nasze czaszki się do ciebie szczerzą.

Lecz jeśli chcesz orły, to przyjdź tutaj po nie,
I nie płacz mi o tym, że ich miejsce w Rzymie.
Bo to nie ty w piekle kładłeś za nie głowę
I nie twojej krwi rzeka pod Kalkriese płynie.

Jedyne, co mogę powiedzieć na swoje usprawiedliwienie: byli to ludzie brutalni, pozbawieni skrupułów, pozbawieni szacunku dla życia jednostki. Była to zbieranina najrozmaitszych szumowin, jakich przyzwoity człowiek za nic nie chciałby spotkać w ciemnym zaułku. Mimo że już wówczas (a tym bardziej teraz, kiedy bezwzględność zbrojnego ramienia państwa oraz tzw. "wymiaru sprawiedliwości" doprowadziła do krwawego rozwiązania, jakiego nikt się nie mógł spodziewać) miałem wiele sympatii dla anarcho-komunistycznej sprawy, muszę powiedzieć jasno: ludzie ci nie byli prawymi jej apostołami o czystych sercach i sumieniach. Obok namaszczonych przez Kropotkina szacownych ideologów o siwych brodach, zapleśniałe squaty zasiedlały indywidua z całego spektrum, od niegroźnych torrenciarzy, poprzez ulicznych bojówkarzy, aż po dealerów i najemnych zbirów.

A więc tak, przyłożyłem rękę do tego ludobójstwa, czy to z oportunizmu, czy z braku wyobraźni. Niech historia mnie osądzi. Ty, Czytelniku, poczytaj mi to za okoliczność łagodzącą, że sam przeżyłem dni trwogi, na jakie żadna żywa istota nie zasłużyła, że otarłem się o śmierć, że sam musiałem zabić. Że zaszczuty i samotny, przebiegając lękliwie ciasnymi uliczkami, śpiąc z otwartym jednym okiem po kanałach i strychach, zjeść musiałem własną kurtkę i pić własny mocz.

O tym, co wydarzyło się, kiedy rozpoczęła się akcja policji, mógłbym napisać książkę. Nie mam tu jednak na to miejsca; a czy umiałbym opisać słowami te obrazy, które wciąż prześladują mnie w snach? Malowane bardziej adrenaliną i przerażeniem, niż kreską i kolorem? Stoją mi przed oczami te piwnice i klatki schodowe bloków komunalnych, oświetlone bladą jarzeniówką, łuszczące się żółtą farbą olejną, gdzie co krok poślignąć się było można na kałużach krwi. Moja legitimacja i moje ubranie mieszczucha nie gwarantowały mi nietykalności w ciemności i chaosie. Krąg policyjnej obławy zaciskał się na całym mieście i każdy, kto znalazł się wewnątrz, był na linii ognia. Anarchiści, pozbawieni drogi ucieczki, odgryzali się jak uwięzione szczury, i jak szczury padali martwi, rozdzierani na strzępy seriami z karabinów automatycznych. W okrucieństwie nie pozostawali dłużni, i przemilczę te najstraszniejsze ze scen, jakie musiałem oglądać. Cel akcji był jasny: wszyscy anarchiści mieli zginąć. Żadnych sądów, żadnych więzień. Tylko trupy.

Nadszedł w końcu ten ranek, kiedy obudziło mnie słońce, a nie strzały. Ulice były spokojne i gdzieniegdzie widać było ludzi, którzy ostatni tydzień spędzili w ukryciu. Teraz powoli wychodzili, oswajając się ze światłem dziennym, szykując się do powrotu do swojej codzienności. Myślę, że każdy z nas zachowa bliznę na umyśle po tym, co tutaj widzieliśmy. Widziałem ludzi klęczących na ulicy, wybuchających płaczem. Trzeba było jednak wrócić do życia, wrócić do pracy, wstawić nowe szyby, napełnić znów lodówkę.

Na przedmieściach było miejsce, gdzie naturalna formacja skalna tworzyła głęboką nieckę w ziemi o średnicy może stu metrów. Było to tuż obok starej autostrady, którą w tej chwili nikt nie jeździł. Po drugiej stronie drogi znajdowały się budynki fabryczne, również teraz w dużej mierze opuszczone. Pamiętam, że gdy byłem mały, w niecce tej często koczowali bezdomni.

Przechodziłem właśnie nieopodal fabryk, gdy usłyszałem podniesione głosy. Przynajmniej kilkanaście osób stało na dużym tarasie pobliskiego budynku, krzyczeli na siebie i wydawali się wyraźnie poruszeni. Wszedłem na taras po betonowych schodach.

"Co się stało?" - spytałem najbliższego mężczyznę, ciągnąć go za rękaw, by zwrócić jego uwagę.

"Anarchiści" - rzucił krótko, i zaraz powrócił do kłótni z innymi. Zobaczyłem teraz, że grupa tłoczyła się wokół budki telefonicznej, a jeden z obecnych, krzyczący najgłośniej, trzymał w ręku słuchawkę i co chwila usiłował wykręcić numer.

"Myślałem, że obława się skończyła" - powiedziałem niepewnie.

"Duża część bandytów zwiała" - odparł najbliższy mężczyzna. - "Oczywiście, w wiadomościach o tym nie mówią, ale musieli mieć jakieś podziemne tunele. Siedzą tam teraz w tej dziurze!" - wskazał ręką na drugą stronę drogi. - "Próbujemy wezwać policję."

Zaintrygowany, ostrożnie podszedłem na brzeg tarasu. Rzeczywiście, niecka wyglądała na zagospodarowaną. Była na tyle głęboka, że z ulicy nic nie dałoby się dostrzec. Z poziomu tarasu widać jednak było szereg wojskowych namiotów, pomalowanych w czerwono-czarne pasy, ustawionych wzdłuż skalnej ściany. Przez środek okrągłego placu płynął strumień, tryskający ze szczeliny skalnej po jednej stronie niecki, i znikający gdzieś po drugiej stronie, niewidocznej z tego miejsca. Obok strumienia zauważyłem wygaszone ognisko i trzy ogromne, śpiące psy. Wszystkie były identyczne, przypominające szarpeje, lecz znacznie większe i tłustsze, wielce pofałdowane. Choć z tej odległości trudno było ocenić, każdy z nich mógł mieć dwa metry w kłębie. Prawdopodobnie były to psy bojowe.

Dziwnie ścisnęło mi się serce na myśl o tym, że wszyscy ludzie śpiący w tych pasiastych namiotach za najdalej godzinę będą martwi. Psy prawdopodobnie też. Wtem jednak dostrzegłem coś bardziej jeszcze szokującego.

Okolica była opuszczona, nikt tu nie mieszkał, i rzadko kto się zapuszczał. Nikt z przebywających na tarasie ludzi nie zbliżyłby się do obozu anarchistów nawet na krok, wiedząc doskonale, że bandyci otworzą ogień do wszystkiego co się rusza. A jednak, na ulicy, tuż obok niecki, stała młoda dziewczyna, spokojnie paląc papierosa. Co więcej, co absolutnie mnie zmroziło – znałem ją. Była to, nazwijmy ją, Beata, którą poznałem kilka lat wcześniej, i z którą przez pewien czas łączył mnie przelotny romans. Choć nie najbliższa przyjaciółka, zdecydowanie nie była to osoba, którą chciałbym ujrzeć zmasakrowaną przez pociski dużego kalibru. Obóz anarchistów pogrążony był w ciszy i bezruchu, wiedziałem jednak dobrze, że mogą to być pozory.

Niewiele myśląc, zbiegłem po schodach i wybiegłem na drogę. Dopiero z tej odległości dostrzegłem, że ubrana była w brudny drelichowy uniform, gęsto naznaczony ciemnymi plamami, które musiały być zaschniętą krwią. Na jej szyi zauważyłem czarno-czerwoną apaszkę. Pociemniało mi w oczach. Beata była anarchistką. Niewiele to jednak zmieniało w mojej sytuacji, było zresztą za późno, by się wycofać.

Poznała mnie, nie było jednak czasu na powitania. Błyskawicznie przekalkulowałem w myśli nasze szanse. Wciąż miałem na sobie ubranie mieszczucha, a w kieszeni legitymację. Była nadzieja że mógłbym przeprowadzić nas przez kordon, jeśli będziemy udawać parę – to najprostszy sposób na zmylenie służb.

"Policja zaraz tu będzie. Chodź ze mną" - rzuciłem krótko. Szybkim ruchem zdjąłem apaszkę z jej szyi i wyrzuciłem na pobocze. Złapałem ją za rękę i pociągnąłem w dół ulicy. Beata natychmiast zrozumiała. Nie zadając pytań, objęła mnie za szyję i przytuliła się do mojego boku. Jakby nigdy nic, poszliśmy spacerowym krokiem, uśmiechając się do przelatujących ptaków i pogwizdując z cicha.

Gdybyśmy zwlekali choć odrobinę dłużej, byłoby po nas. Zdążyliśmy przejść ledwie parę kroków, gdy spomiędzy budynków fabryki wybiegli pierwsi antyterroryści. Skoncentrowałem się na przybraniu odpowiedniej mimiki i mowy ciała. Wiedziałem dokładnie, czego milicjanci się spodziewają - powinniśmy wyglądać swobodnie, zaskoczeni widokiem broni, lecz nie przestraszeni. Porządnych obywateli z rąk policji nigdy nie spotka krzywda. Beata objęła mnie jeszcze mocniej. Wiedziała doskonale, że tylko rzetelna i wiarygodna relacja romantyczna z białym mężczyzną z klasy średniej uczyni ją niewidoczną dla oczu policjantów. Idiotycznym gestem mieszczucha pomachałem dłonią w kierunku najbliższego policjanta. Spojrzał przeze mnie jak przez powietrze.

Ramię Beaty, obejmujące mą talię, promieniowało przyjemnym ciepłem. To niesamowite, że znów jesteśmy razem, pomyślałem. Nawet jeśli odnowiliśmy nasz związek w tak dziwnych okolicznościach, nawet jeśli ktoś chciałby argumentować, że związek ten jest cokolwiek tymczasowy i może nie przetrwać długo. Ale jednak, w tej chwili byliśmy razem. Czy Beata czuła to samo? Uśmiechnąłem się do niej przyjaźnie. Wzruszyła ramionami.

W tym momencie rozbłysła we mnie nagła myśl. Psy! Ogromne szarpeje śpiące między namiotami anarchistów - musiałem koniecznie zrobić im zdjęcie.

Czas naglił - o ile w ogóle nie było jeszcze za późno. Pociągnąłem Beatę za rękę i pobiegliśmy z powrótem w stronę fabrycznego tarasu, jedynego miejsca, z którego mogłem liczyć na dobry kadr bez oberwania serii z karabinu. Wbiegliśmy po schodach, już po drodze odblokowywałem telefon, jedną ręką próbując niezdarnie wpisać kod PIN. Spojrzałem na obozowisko przez obiektyw aparatu. Nie wyglądało jednak tak jak wcześniej. Podniosłem wzrok.

Antyterroryści, wykazując się niemałym taktycznym sprytem, zablokowali najwyraźniej wylot strumienia, który płynął przez środek placu. Obozowisko zostało w ciągu kilku minut kompletnie zatopione i wyglądało na to, że policja wygrała bitwę bez oddania jednego strzału. Choć z oddali co jakiś czas dobierały krzyki, nie było widać ani śladu anarchistów. Czy wszyscy utopili się we śnie? Było to możliwe.

Ogromne szarpeje spały tam gdzie wcześniej. Były zbyt duże by się utopić, i zbyt zmęczone by się obudzić. Pofałdowana psia skóra poruszała się w rytmie fal nowo powstałego stawu. Jedno nozdrze każde z psów wystawało ponad taflę wody, drugie zaś wypuszczało co kilka sekund bańki powietrza, pękające na powierzchni. Nagle względną ciszę przerwała seria z broni automatycznej. Beata potrząsnęła niespokojnie moją dłonią. Pstryknąłem szybko kilka zdjęć i szybkim krokiem oddaliliśmy się z przeklętego przedmieścia, ostatnim spojrzeniem żegnając na zawsze, jak sądziliśmy, jej nieszczęsnych towarzyszy broni.

Potykając się o sterty gruzu i martwych ciał, przemierzaliśmy ulice odżywającego miasta. Towarzystwo banitki Beaty, jakkolwiek nie byłoby mi miłe, komplikowało sprawy znacząco - musieliśmy cały czas mieć się na baczności. Naszym pierwszym celem było znalezienie prowiantu, zanim zaczniemy poszukiwanie schronienia na noc. Szybko odnaleźliśmy najbliższy znany mi sklep, który na nasze szczęście okazał się już otwarty.

Był to jeden z tych dziwnych, prowadzonych przez imigrantów minimarketów, gdzie poza kupowaniem świeżych warzyw i importowanych konserw, można też było wziąć udział w rozmaitych społecznych i kulturalnych wydarzeniach. Ludzie spotykali się tu czasem by spędzać razem czas, grać w karty, niekiedy organizowano tu imprezy, koncerty lub wydarzenia sportowe. Już przed wejściem napotkaliśmy sporą grupę ludzi, rozmawiających z ożywieniem, to wchodzących to wychodzących ze sklepu. Wyraźnie zakupy nie były ich głównym celem.

W środku tłum był jeszcze większy i byliśmy w połowie drogi do półki z kisielem instant, kiedy wyjaśniło się czemu. Ktoś powoli i z namaszczeniem rozwarł stalowe, prowadzące na zaplecze drzwi. W drzwiach ukazała się młoda dziewczyna w welonie, prowadzona za rękę przez muskularnego, ogolonego na łyso, elegancko ubranego mężczyznę. Twarz pana młodego w całości pokryta była tatuażami, oraz ozdobiona imponującym wąsem. Był to ślub.

Młoda para przeszła powoli wśród półek z towarem, podczas gdy zebrani goście wiwatowali i wznosili toasty. Przyłączyliśmy się do zgromadzonych. Pochód zatrzymał się w sąsiednim pomieszczeniu, nie będącym już częścią sklepu. Młodzi stanęli obok schodów prowadzących na niższy poziom, przyjęli szereg gratulacji i uścisków dłoni. Ktoś nieudolnie grał na mandolinie i usiłował śpiewać wschodnio-brzmiącą pieśń weselną. Kilku podejrzanie wyglądających gości częstowało się cienką herbatą w brudnych szklankach, wsypując doń po pięć łyżek cukru, siorbiąc powoli i z wyraźnym obrzydzeniem. Coś tu było nie tak.

Szybki rzut oka na twarz Beaty potwierdził moje przypuszczenia. Patrzyła zatroskana na całe to przedstawienie, a gdy zauważyłe moje spojrzenie, skinęła na mnie bym nachylił ucha.

"To dziewczyna z mojej brygady" - wyszeptała. - "Nie wiem, jak się wydostała z obozu. A ten typiarz w za ciasnym garniturze jest płatnym mordercą."

A więc nie było to zwyczajne wesele. Wszystko nabierało sensu.

"Nie rozumiem o co tu chodzi" - dodała Beata z powątpiewaniem.

"W tej sytuacji to ich najlepsze wyjście" - odparłem. - "Świętość małżeństwa daje im najlepszą przykrywkę jakiej mogliby teraz chcieć." - zawahałem się przez chwilę. - "To bardzo sprytne z ich strony, myślę, że małżeństwo to nie jest zły pomysł."

Uniosła brew i spojrzała na mnie bez cienia uśmiechu. Ugryzłem się w język. "Zbyt bezpośrednio" - pomyślałem, zły na siebie.

Chwilę niezręczności przerwało ogólne poruszenie. Ktoś z całej siły zabębnił łyżką w plastikowy kubek z szampanem, zebrani nieco się uciszyli.

"Oficjalna ceremonia odbędzie się na dole!" - zawołał głośno mężczyzna w dziwnym ubraniu, przypominającym nieco sutannę. - "Niestety mamy tam niewiele miejsca, więc proszę wszystkich zgromadzonych o wyrozumiałość. Tylko rodzina i najbliżsi przyjaciele są zaproszeni na dół. Resztę proszę o cierpliwość, ceremonia nie potrwa długo i będziemy z powrotem najdalej za kwadrans!".

Po chwili para młoda, ekscentryczny kapłan oraz około tuzina innych osób zniknęło na schodach na niższy poziom. Reszta gości wróciła do rozmów i picia.

Mocno zbudowana dziewczyna, z krótko ostrzyżonymi włosami i uniesioną czarną pięścią wytatuowaną na szyi, podeszła do nas i przywitała się z Beatą skinieniem głowy. Stuknęły się szklankami uśmiechając się szeroko, jakby były starymi znajomymi ze studiów. Swobodnym tonem wymieniły kilka ploteczek, najprawdopodobniej zmyślonych na poczekaniu. Ani jedno wypowiedziane zdanie nie zdradzało, że wydziały się kilka godzin temu, w zupełnie innych okolicznościach.

W minimarkecie brak było, rzecz jasna, tradycyjnych organów, które grać by mogły tradycyjne ślubne melodie. Jakaś muzyka była jednak konieczna, jako że oficjalna ceremonia właśnie się zaczynała. Mając to na względzie, starszy człowiek, wyglądający na gospodarza, postawił na stole duży magnetofon i z pośpiechem przeglądał stertę kaset, szukając czegoś odpowiedniego. Po chwili rozległy się pierwsze takty, które rozpoznałem jako utwór Toola. Niektórzy goście zaczęli niezdarnie podrygiwać.

"Nie słyszałem tego kawałka od lat" - mruknąłem do Beaty w uśmiechem. Nie byłem pewien, czego słuchają teraz młodzi anarchiści, ale przyszła mi do głowy pewna myśl, która, jak sądziłem, mogłaby zaskarbić mi jej sympatię. - "Ktoś mógłby powiedzieć" - zacząłem powoli, - "że Tool na weselu to absolutne pogwałcenie decorum. Ale, mówiąc szczerze, mam już serdecznie dość tych tradycyjnych ślubnych melodii. Na każdym ślubie to samo rzępolenie! Na moim ślubie też chciałbym puścić Toola, myślę że to dobra muzyka, i bardzo bezpretensjonalny pomysł na imprezę."

Beata skrzywiła się boleśnie i lekko odsunęła ode mnie, nie patrząc mi nawet w oczy. Nagle zrozumiałem swoje faux pas. Zapomniałem, jakie recenzje zebrała nowa płyta - marzenia i mokre sny całego pokolenia zmieszane z błotem, nawet Taylor Swift wpadła w depresję. Chyba właśnie przekreśliłem wszystkie moje szanse.

Dziewczyna z wytatuowaną pięścią, słysząc moją gafę, postanowiła podratować sytuację, zręcznie zmieniając temat.

"To trochę nieładnie, że nas nie zaprosili na dół, nie sądzisz?" - zagaiła do Beaty. - "Ja tam się nie obrażam, ale ty byś mogła, nie byłyście czasem bliskimi przyjaciółkami?"

"Cóż, też tak mi się zdawało" - odparła Beata lakonicznie.

"To może wbijemy się na dół?" - zaproponowała dziewczyna z filuternym uśmiechem i nieznacznie puściła oko do swojej rozmówczyni. Nie czekając na odpowiedź, zawołała głośno: "Słuchajcie, nie będziemy tu czekać, podczas gdy cała impreza jest na dole! Jeśli para młoda was nie zaprosiła, to ja was zapraszam!"

To mówiąc, cisnęła szklankę o ziemię i z dziwnie poważną miną zbiegła na dół po schodach. Spojrzeliśmy na siebie z Beatą, wzruszyłem obojętnie ramionami. Beata pobiegła w ślady koleżanki, a chwilę za nią poszedłem i ja.

Ociągałem się nieco, bo nie wiedziałem, czego się spodziewać. Ani to miejsce, ani towarzystwo nie były mi znane. Klatka schodowa była wysoko sklepiona, ciemna i brudna, oświetlona z rzadka słabymi jarzeniówkami. Spiralne schody musiały prowadzić przynajmniej dwa lub trzy piętra w dół, prawdopodobnie do piwnicy. Nie widziałem ani ich końca, ani nie widziałem Beaty, która pobiegła przede mną i musiała być już na dole.

Reszta gości najwyraźniej nie kwapiła się by do nas dołączyć. Jedyną osobą, która szła za mną, była młoda dziewczyna o wyglądzie profesjonalnej bibliotekarki, w grubych okrągłych szkłach i rozciągniętym swetrze. Wyglądała na bardzo zahukaną, ostrożnie stawiała kroki i unikała mojego wzroku. Nie wyglądała mi na anarchistkę, prawdopodobnie była jedną z nielicznych osób na weselu które - tak jak ja - trafiły tam przypadkiem, i nie do końca rozumiały, co się dzieje.

Schody śmierdziały stęchlizną, wzdłuż ścian przemykały karaluchy. Zeszliśmy już prawie dwa piętra w dół, nie napotykając żadnych pomieszczeń. Ciemność zdawała się tłumić świetlówki tym mocniej, im głębiej schodziliśmy. Z dołu zaczął dobiegać nas przytłumiony hałas. Przypominało to tupot biegnących stóp, zmieszany z niespokojnymi głosami wielu ludzi - wielu więcej, niż na moich oczach zeszło po schodach. Po mału zaczynało do mnie docierać, że cokolwiek dzieje się na dole, nie jest to na pewno ślubna ceremonia.

Dotarliśmy w końcu na najniższy poziom i oczom naszym okazało się dwoje zamkniętych drzwi, każde z nich wyposażone w małe, zakratowane okienko z mętnego szkła. Drzwi po prawej były znacznie większe, wykonane z zardzewiałej stali i zaryglowane potężną zasuwą. Przypominały wejście do przemysłowej hali... A może do kopalnianego szybu? Czy to tak anarchistom udało się tu dostać? Za okienkiem panowała nieprzenikniona ciemność.

Drzwi po lewej były drewniane, i to zza nich dobiegał harmider. Z okienka biło światło i dostrzec mogłem sylwetki przebiegających ludzi. Na ziemi zauważyłem liczne ślady zabłoconych butów, prowadzące z prawa na lewo.

Bibliotekarka wyglądała na jeszcze bardziej zdezorientowaną niż ja, i wciąż unikała mojego wzroku, musiałem więc samodzielnie podjąć decyzję. Podszedłem do drewnianych drzwi po lewej. Czując, że popełniam błąd, nie mogąc jednak okiełznać ciekawości, pociągnąłem klamkę.

Moje zmysły poraził chór bolesnych krzyków, jaskrawe światło i nieznośny odór krwi, potu i spirytusu. W ułamku chwili uchwyciłem wzrokiem całe pomieszczenie: ogromną halę, przepełnioną leżącymi na podłodze rannymi i umierającymi. Wokół nich bojówkarze w podartych drelichach i z karabinami u boku biegali z szaleństwem w oczach, próbując zaszywać rany, tamować krwotoki i wpychać bebechy z powrotem w rozerwane brzuchy ich przyjaciół. Dziesiątki par gniewnych i przerażonych oczu nagle spojrzało na mnie, ręce odruchowo sięgnęły po broń. Wszystko to trwało ledwie chwilę, obecni w zaimprowizowanym szpitalu anarchiści nie zdążyli zareagować na moją nieproszoną obecność, nim na powrót zatrzasnąłem drzwi.

Wiedziałem, że muszę uciekać, ale nie wiedziałem dokąd. Sparaliżowany strachem i potwornością, którą zobaczyłem, przez trwającą wieczność sekundę stałem jak słup soli, biernie czekając na rozwój zdarzeń.

Wtem z drugiej strony, zza zaryglowanych drzwi rozległo się pukanie, a zaraz po nim łomot, jakby ktoś bezskutecznie próbował je wyważyć. Pukanie powtórzyło się.

"Kto tam?" - zapytała odruchowo bibliotekarka, wciąż bezradnie stojąca tuż za mną.

"Policja, proszę otworzyć!" - ktoś krzyknął z drugiej strony. - "Mamy nakaz od prokuratora!"

Chciałem krzyknąć, ale z mojego gardła wydobył się tylko zduszony jęk. Moja wyciągnięta w panice ręka nie dosięgnęła w porę nieszczęsnej bibliotekarki, która, niewinna jak dziecię, sprawnie otworzyła zasuwę. Drzwi rozwarły się błyskawicznie i wlała się przez nie armia antyterrorystów. Salwa z karabinów maszynowych rozświetliła mrok piwnicy.

O godzinie 18:00 muszka owocówka 
Zobaczyła u siebie pierwszy siwy włos
Nie martw się, słońce jeszcze nie zachodzi
Zmierz palcem, do horyzontu 7cm
Poczytajmy książkę, chodźmy na tańce
Nie, lepiej pocieszyć się słońcem
Jeszcze tyle przed nami
Jeszcze 6

Czy trzeba było jeść jabłko od 11:00 do 13:00
Czy mój partner seksualny z 14:30 myśli jeszcze o mnie
Siądźmy nad kanałem, wypijmy browarka
Jeszcze 5

Dokąd muszko odlatujesz
Nóżki załamawszy na odwłok
Zostań, zapamiętajmy tę chwilę
Na pewno tu jeszcze wrócimy 
Widzisz, słońce jarzy się jeszcze 
Czerwono, by nie prześwietlić nam kliszy
Jeszcze 4

Było lato i rozpoczął się sezon lęgowy gołębi. Gołębie nie słyną z najlepiej zaprojektowanych gniazd ani z najlepiej dobranych lokalizacji. Postronny obserwator wątpić mógłby nie tylko w ich szczere chęci efektywnego odchowania potomstwa, ale nawet w skuteczność osławionej zasady doboru naturalnego.

Na całej długości ulicy gniazda gołębie znaleźć można było pod każdym słupkiem, znakiem drogowym, w rynsztoku i na podjeździe. Każde składało się z pięciu patyków na krzyż, a w każdym nastroszona gołębica, zawsze wyglądająca na lekko zdezorientowaną i zaniepokojoną, jak gdyby zaskoczoną tym, gdzie się znalazła, i nagłym przygniatającym ją ciężarem odpowiedzialności. Gołębice przypominają mi wiejskie nastolatki, którym nikt nigdy nie powiedział o istnieniu antykoncepcji, i które dowiadują się, że są w ciąży, dopiero kiedy zwróci im na to uwagę ksiądz w konfesjonale.

Jak zwykle w takich razach (bo tak działa prawo natury), zjawiły się drapieżniki. Sroki, wyjątkowo podłe stworzenia, choć z drugiej strony ignorancją jest mierzyć je miarką ludzkiej naszej moralności. A jednak serce mi się kraje kiedy widzę, jak te sprytne, skoczne lśniącopiórki czyhają w najbardziej bezduszny sposób na okazję aby wyżreć z gniazd jajka. Jest coś poruszającego w tej durnej bezbronności gołębicy, która ledwo wyjdzie jedną nogą z gniazda, aby napić się wody, a już ma za sobą wredną srokę, i patrzy się w przerażonym otępieniu jak jej potomstwo niknie w gardzieli natręta. Nie potrafiąc się z tym pogodzić, ganiałem od gniazda do gniazda, próbując odstraszać jajożerców. Ledwo jednak odgoniłem jedną, już kątem oka widziałem kolejną (a czasem nawet tę samą!) która dobierała się do innego gniazda sto metrów ode mnie. Kilka razy dobiegłem za późno, kilka zaś w sam raz w porę, aby ujrzeć okrutnie podziobane i popękane jajo – choć jeszcze nie dziurawe, ale czy cokolwiek (lub ktokolwiek) się z niego wylęgnie?

Raz także zdarzyło mi się, że jedna ze srok, wyjątkowo uparta, nie dała się odgonić. Wiesz, sroki to są jednak bardzo bystre stworzenia. Gołąb nie uczy się na błędach, gołębia łatwo jest przechytrzyć. Sroka natomiast, ho ho, ta to umie rzeczy. Ona zrobi w wała nawet człowieka. Machnąłem więc ręką, sroka odskoczyła – ale gdzieżby tam miała uciec. Wiedziała dobrze, cwana sukinsynka, że za moment pobiegnę na koniec ulicy. Cierpliwość, niestety jest ich mocną stroną. Co więc miałem zrobić, trzepnąłem ją dość mocno... może ciut za mocno.

Skrzydło sroki wykrzywiło się nieco. Patrzyła na nie zdziwiona przez dłuższą chwilę. Zrobiło mi się strasznie głupio i naszły mnie poważne myśli egzystancjalnej natury. Kimże jestem aby ingerować w ten naturalny cykl życia i śmierci?

Ostatecznie jednak nie musiałem czuć się nazbyt winny. Ewidentnie przegrywałem tę wojnę. Postanowiłem zrobić, jak na białego człowieka przystało: uspokoić swe sumienie jednym drobnym uczynkiem, tam, gdzie w globalnej skali wiele zdziałać się nie dało. Zgarnąłem najbliższą gołębicę wraz z jej jajami z gniazda, czy też tego, co gołębie nazywają gniazdami... a raczej tego, co my nazywamy gniazdami, przez analogię funkcjonalną. Zapakowałem je do plastikowego pojemnika i zaniosłem do domu. Większość z jajek była niestety popękana, lekko lub poważnie. Trudno opisać ile stresu kosztowało mnie przeniesienie je drżącymi rękoma na plastikową tackę, nie mówiąc o drodze do domu, potem zaś wielokrotnie musiałem jeszcze przekładać je z miejsca na miejsce, i za każdym razem najeść się strachu. Dzięki bogu ptasiemu, że ani nie potknąłem się, ani żadna inna niefortunna przygoda nie splamiła rąk mych posoką, białkiem i żółtkiem. Był to jednak wyczyn tytaniczny i nie bez konsekwencji dla mojego zdrowia psychicznego.

Byłbym przy tym głupcem, gdybym zakładał, że sroki dadzą tak łatwo za wygraną. Już po kilku minutach kilka z nich próbowało dostać się do domu. Musiałem pozamykać okna, ale o tej porze roku sprawiało to, ze wewnątrz z ledwością dało się wytrzymać z gorąca. A przecież ważnym elementem mojej nowo nabytej odpowiedzialności było zadbać o odpowiednią temperaturę. Dojrzewałem powoli w tej relacji, która choć przyszła niespodziewanie i bynajmniej nie na fali obustronnego entuzjazmu, stała się jednak dla mnie czymś wystarczająco ważnym, aby odrzucić na bok me lęki i egoizm. Pocieszała mnie myśl, że nawet jeśli moje dwadzieścia osiem lat okazały się zbyt krótkie by dorosnąć, gołębiom nie wystarczyło na to ostatnie sto milionów lat ewolucji, a zdawałoby się, że przetrwanie genów to motywacja, która nie poddaje się inercji nihilizmu i obojętności.

Historia ta pozostawiła mnie w poczuciu wielkiej wrażliwości wszelkiego bytu. Rzeczywistość jawi mi się dziś jako to jaję popękane, na które czatuje drapieżnik. Ledwo wolno mi jej dotknąć, a jednak szanować muszę, i kochać, i chronić.

Być może nieopatrznie nieco wybrałem drogę przez park. Jak wiadomo, klimat się ociepla, przez co w parkach miejskich poczynają gnieździć się rozmaite gatunki, które dawniej nie były znane w naszym miejskim ekosystemie. Mijałem już ostatnie z sękatych parkowych sosen, kiedy nagle znikąd pojawił się obok mnie -- ryś. Wyjątkowo duży, muszę dodać, choć nigdy wcześniej nie widziałem rysia, więc nie mam dobrego porównania. Szaro-burej maści wielki kocur z długim, puszystym ogonem i czarnymi pędzelkami na czubkach uszu. W kłębie wysoki jak bernardyn, lecz poruszał się z wielką swobodą i niewymuszoną gracją.

Jak każdy kot, zbliżył się do mnie jak gdyby robił mi łaskę, wyrażając bardzo umiarkowane zainteresowanie moją osobą. Wybrał mnie jednak na obiekt o który chciałby się otrzeć ochem, karkiem, łopatką i grzbietem. Zrobił zgrabną ósemkę przechodząc między moimi nogami, po czym powoli usiadł obok. Tak się składa, że bardzo mi się spieszyło, nie mogłem więc zatrzymać się na dłuższą chwilę. Zrobił na mnie jednak piorunujące wrażenie, wywołując we mnie szczególną mieszankę zachwytu i lęku. Z jednej strony, jako miłośnik zwierząt, a w szczególności kotów, nie mogłem nie podziwiać jego wyjątkowego uroku osobistego i niesłychanej puszystości jego futra. Z drugiej strony, bestia była ogromna i trwałem w bolesnej świadomości, że najmniejszy fałszywy ruch z mojej strony może skończyć się dla mnie śmiercią. Ryś spoglądał na mnie przelotnie bez większego zainteresowania, lecz co chwila obnażał ostre jak igły kły, i niewątpliwie łatwo byłoby go rozgniewać. Bałem się nawet go pogłaskać w obawie o własne życie.

Po chwili namysłu ruszyłem w dalszą drogę. Nie było mi jednak dane odechnąć z ulgą, groźna przygoda bynajmniej nie chciała się jeszcze zakończyć. Ryś ruszył za mną.

- Mój drogi, zostań lepiej w parku. Spieszę się na pociąg, nie możesz iść ze mną.

Ryś zignorował moje słowa. Kiedy stałem, on obchodził mnie na około. Kiedy szedłem, szedł tuż obok, to znów za mną lub przede mną, co chwila włażąc mi pod nogi i ocierając się o mnie.

Doszedłem w końcu na stację i wsiadłem do pociągu. Szczerze pragnąłem zniechęcić mojego towarzysza do kontynuowania ze mną podróży, bałem się jednak nawet go dotknąć, co dopiero używać wobec niego przemocy -- a bez przemocy nie udałoby mi się go powstrzymać. Ryś rozwalił się na siedzeniu obok mnie, zajmując cały fotel. Było to bardzo niepokojące. Czy powinienem kupić mu bilet? -- zastanawiałem się gorączkowo. Za chwilę przyjdzie kontrola, a w pociągu jest dość tłoczno. Coś takiego wydaje się niezgodne z prawem.

- Proszę bileciki do kontroli -- rozległ się głos tuż za moim uchem.

- Panie konduktorze...

- Przykro mi, rysie są niedozwolone. Będzie kara. Ponadto, proszę wysadzić rysia na najbliższym peronie.

- Szanowny panie, nie zamierzam zostawiać go na żadnym peronie. Czy pan zdaje sobie sprawę, że jest to zagrożony gatunek?

Można powiedzieć, że wszystko zaczęło się od tego, że niedźwiedź urwał się ze sznurka, na którym był przywiązany jako obciążnik. Było to bardzo niefortunne, bowiem na zapewnianym przezeń obciążeniu polegała cała konstrukcja inteligentnej, autonomicznej tratwy, oraz zbudowanej na tratwie tytanowej klatki. W momencie, w którym sznurek się urwał a niedźwiedź z łomotem spadł na dół, cały misterny system zabezpieczeń zawiódł, klatka się otworzyła a metalowe pręty opadły bezwładnie. Tyranozaur mógł teraz bez przeszkód skonsumować niedźwiedzia a następnie opuścić klatkę, co też skwapliwie uczynił, wskakując do wody i wdzięcznie niczym młoda wydra płynąc ku majaczącemu we mgle nabrzeżu. Cała ta tragedia tak właśnie się zaczęła i wówczas byłem jeszcze święcie przekonany, że był to zupełnie niewinny zbieg okoliczności.

Kierownictwo uczyło się na błędach i baza była znacznie lepiej przygotowana i wyposażona niż za kilkoma poprzednimi razami, które zakończyły się potworną krwawą hekatombą personelu naukowego i eksterminacją całej ludzkiej populacji wyspy przez wygłodniałe prehistoryczne bestie. Liczna i świetnie wyszkolona ochrona wyspy dysponowała nowoczesną bronią pancerną i biologiczną, wliczając w to karabiny naładowane morderczymi szczepionkami, zawierającymi rtęć, aluminium i różne pierwiastki ciężkie, a także czołgi, śmigłowce i inne konwencjonalne narzędzia zagłady. Nie było się czego bać.

Nie byłem w związku z tym zaskoczony, kiedy opuszczając pokład statku ujrzałem z nabrzeża zbiegłego tyranozaura leżącego bezwładnie na wydmie. Stłoczeni wokół ogromnego cielska komandosi kopali go ciężkimi buciorami, chcąc upewnić się, że środki usypiające działają jak należy. Wszystko to budowało atmosferę bezpieczeństwa, zaufania i profesjonalizmu, i sprawiało, że powinienem czuć się zupełnie komfortowo. Mimo to od samego początku podróży nie opuszczało mnie poczucie niepokoju. Może to intuicja podpowiadała mi, że nawet w perfekcyjnie zaprojektowanym systemie najsłabszym ogniwem jest zawsze człowiek.

Jak pouczał nas chaotyk Ian Malcolm, jeden z tych proroków, którzy (jak Daniel Dennett) mają rację nazbyt często, życia nie da się kontrolować. Po raz kolejny jego teoria potwierdziła się w praktyce i po raz kolejny to człowiek okazał się mniej godny zaufania niż technologia. Oczywiście, jak zwykł był mawiać Malcolm, wszystko to kwestia złożoności - odpowiednio zaawansowana technologia byłaby nie mniej podatna na chaos. Tego dnia rano, gdy opuszczałem pokład statku, nie miałem jeszcze pojęcia o sekcie, której sataniczny kąkol rozplenił się na wyspie jak pasożyt, który powoli toczy ciało gospodarza, aż to stanie się niezdolne do poprawnego funkcjonowania.

Wiceprezes spółki, która wyłożyła pieniądze na to niesamowite przedsięwzięcie, oprowadzał nas po kompleksie. Mieścił się tutaj nie tylko hotel, zespół restauracji i barów, kino i muzeum, ale także supernowoczesne labolatorium i liczne zabudowania gospodarcze, dostępne tylko dla pracowników. Budynki wewnątrz robiły nie mniejsze wrażenie niż z zewnątrz. Obszerne hole i klatki schodowe, po których nie przymierzając latać mogłyby pterozaury, wszędzie chrom, tytan, szkło i marmur. Dotarliśmy w końcu na wielki wewnętrzny taras, z którego przez przeszkloną ścianę mogliśmy podziwiać plac budowy - teren, na którym powstawały kolejne budowle i nowe wybiegi dla zwierząt. Wtedy właśnie usłyszałem pierwsze krzyki.

Najpierw z wielkiej oddali dobiegł nas nieludzki wrzask, który urwał się w sposób nagły i makabryczny. Zaraz po nim nastąpiła kanonada wystrzałów z broni ręcznej i nasilające się krzyki i gardłowe piski, które stopniowo zbliżały się w stronę głównego budynku, gdzie się znajdowaliśmy. Wiceprezes rozejrzał się wokół płochliwie i, nie zwracając w ogóle uwagi na nasze pytania, zaczął uciekać, wymachując kończynami w groteskowy sposób i pojękując dziwacznie.

Przez krótką chwilę staliśmy w miejscu skonfundowani. Zaraz jednak przyłączyliśmy się do wbierającej jak tsunami fali uciekających i krzyczących ludzi. Byli wśród nich budowlańcy w poplamionych cementem ubraniach i żółtych kaskach, byli naukowcy w białych kitlach i skośnoocy biznesmeni w lśniących, prążkowanych garniturach. Choć nawiązanie satysfakcjonującej konwersacji było ze zrozumiałych przyczyn niemożliwe, udało nam się jednak dowiedzieć, co się wydarzyło. Ktoś, najwyraźniej przez przypadek, nacisnął guzik otwierający wejścia na wszystkie wybiegi. Może zresztą było to celowe – czemu jednak ktokolwiek miałby to robić?...

Uciekaliśmy w najwyższym pośpiechu, a na placu za oknem zaczęły migać mi wielkie, ciemne sylwetki o podłużnych głowach i długich, masywnych ogonach. Wystrzeliwały co jakiś czas w górę i opadały na rozpierzchających się w popłochu pracowników budowy. Towarzyszyły temu przeraźliwe wrzaski bólu i przerażenia. Na korytarzu pojawili się tymczasem pojedyczny ludzie próbujący opanować sytuację. Stali na zakrętach i, jak pasterze bydło, zaganiali bezładny tłum szlakiem, który – jak podejrzewałem – prowadził ku schronowi albo nabrzeżu. Niebawem minęliśmy wysoką, metalową bramę i wraz z kilkudziesięcioma osobami znaleźliśmy się w miejscu, którego dotąd jeszcze nie widziałem.

Pomieszczenie, do którego nas zagoniono, zbudowane było na planie wielokąta foremnego o wielu ścianach. Miało koło dwudziestu metrów od ściany do ściany, kilka maleńkich okien z jednej strony oraz przynajmniej cztery lub pięć drzwi, prowadzących nie wiadomo dokąd. Sufit był stożkowaty jak w namiocie, bardzo niski i podparty wieloma kolumnami z surowego drewna, w tym jedną centralną o średnicy pół metra. W pomieszczeniu znajdowało się już wcześniej kilka osób, a ich wygląd i zachowanie wydały mi się conajmniej niepokojące. Byli to mężczyźni i kobiety, wszyscy o długich, luźno opadających włosach. Ubrani byli w szaty ze zwierzęcych skór, nadające im wygląd ludzi pierwotnych. Czoła przewiązane mieli przepaskami lub rzemieniami, a odsłonięte części ciała, w tym twarze, pomalowane w dziwne smugi i symbole. Co szczególnie uderzające, wszyscy przywiązani byli do drewnianych kolumn łańcuchami, nie wydawali się jednak tym faktem przejęci. Stali swobodnie, uśmiechali się do nas pogodnie. Zapraszali nas byśmy usiedli na wyścielonych futrami ławach, podczas gdy do wewnątrz napływało coraz więcej uciekinierów.

Pomieszczenie wydawało się solidne, pozbawione dużych okien, wszystkie drzwi zrobione były z grubej stali. Po chwili nabrałem przekonania, że jeśli tylko porządnie się zabarykadujemy, powinno nam się udać przeczekać tutaj tak długo, jak to konieczne, zanim nadciągnie pomoc. W rzeczy samej, ostatnie zdyszane osoby wpadały pędem do środka, i już po chwili wszystkie wejścia zostały zamknięte na ciężkie zasuwy.

- Przepraszam bardzo, co pani tutaj robi? – zagadnąłem młodą dziewczynę, jedną z tych przywiązanych do słupów. W odróżnieniu od towarzystwa, które wbiegło do sali przed momentem, nie wyglądała na ani trochę przestraszoną. Wydawała się jednak nienaturalnie pobudzona, a jej śrenice były powiększone.

- Czekam – odparła tajemniczo.

- Na co pani czeka? - spytałem.

- Na bycie pożartą?

- Wydaje mi się że tutaj nic nie grozi mi i pani, jesteśmy bezpiecznie odgrodzeni od reszty kompleksu - powiedziałem, próbując nadać swemu głosowi ton swobodny i pewny siebie, co w moim mniemaniu miało brzmieć uspokajająco. Moja kurtuazja wydawała się jednak źle ukierunkowana, z nas dwojga to ja znacznie bardziej potrzebowałem tych zapewnień. - Dlaczego miałaby pani zostać pożarta?

- Jako ofiara złożona jaszczurczym bogom - oznajmiła dziewczyna.

- Co... - poczułem jak włosy stają mi dęba na głowie, ale nie zdążyłem dokończyć zdania. Nagle jedne z drzwi otwarły się na oścież, a w drzwiach ukazała się ogromna, zębata paszczęka. Przeraźliwy ryk wypełnił pomieszczenie, zagłuszając zgiełk jęków i okrzyków przestrachu.

- Prędko, tędy - ktoś pociągnął mnie za ramię. Jeden z moich współpracowników otworzył szyb wentylacyjny i przyciągnął mnie w tamtą stronę. Z drugiego końca sali zaczęły dobiegać nas odgłosy desperackiej walki na śmierć i życie, która mogła mieć tylko jedno zakończenie. Kątem oka dostrzegłem kolejne potężne cielska pradawnych jaszczurów, które ze śmiercionośną gracją wślizgiwały się do pomieszczenia jeden za drugim. Krzyki urywały się nagle lub zamieniały w rzężące wycie. Wpełzłem do szybu.

Każ mi czekać bym wiedział
Że nie wszystko od razu
Łatwo przyjdzie i będzie nam dane

Wiem że za tę cierpliwość
Wynagrodzisz mnie jeszcze
Zanim Eos się zbudzi nad ranem

Każ mi czekać bym widział
Jak migoczą twe barwy
Gdy po cichu piosenkę swą nucisz

Daj mi poznać to miejsce
Gdy nie mogę iść naprzód
I nie mogę tym bardziej zawrócić

Każ mi patrzeć i słuchać
Będę uczniem cierpliwym
By naturę bezruchu zrozumieć

To nie wiatr się porusza
Ani flaga na wietrze
Lecz mój umysł w skrzyżowań naszumie

Dziecko było strasznie chore i wyglądało żałośnie. Dalsze starania budziły wręcz etyczne, nie tylko praktyczne, wątpliwości. Zgromadzono jednak ogromne fundusze, zatrudniono wybitnych ekspertów i wszyscy się uparli, że przeprowadzić należy szereg operacji, zabiegów, eksperymentów i różnych takich.

Ja, jako młody wikariusz, siłą rzeczy niewiele się znałem na tych rzeczach. Służyć miałem jako duchowy asystent głównego chirurga, którym był nie kto inny, lecz - specjalnie sprowadzony na tę okoliczność - Ojciec Święty Jan Paweł II. Ten światowej sławy specjalista, i jednocześnie papież, co też nie było bez znaczenia, rozsiadł się w pokoju szpitalnym, u wezgłowia dziecięcego łoża, na skromnym, nieheblowanym taborecie. Przyjął chore dziecię na swe kolana jakoby na obszerne siedzisko. Jego bogato haftowane szaty rozpościerały się wokół tworząc tron ze złotogłowiu, gdzie umęczona istota spocząć mogła w spokoju i zaufaniu.

Twarz Ojca Świętego nie miała dziś tego dobrodusznego wyrazu jaki pamiętamy ze zdjęć, gdzie z pogodnym i wyrozumiałym uśmiechem macha ręką wiernym. Był teraz poważny, skupiony i niemal groźny. Głębokie zmarszczki jego twarzy zdawały się niemal płynnie przechodzić w fałdy jego szat. Ja sam, znacznie bardziej beztroski, przysiadłem na szpitalnym łóżku po przeciwnej stronie. W nogach łóżka na regulowanym krześle siedział w napięciu drugi chirurg, nastrajając rozmaite aparaty i urządzenia. Reszta zespołu, składająca się z niezliczonych lekarzy i pielęgniarek, kręciła się nieco dalej, przekładając różne przedmioty z miejsca na miejsce.

Papież przystąpił do przygotowań. Nie patrząc na dziecko, z trzaskiem naciągnął rękawiczki chirurgiczne, po czym wyjął wielką butlę lubrykantu i począł obficie zwilżać dłonie. No nie, przemknęło mi przez myśl, co pan robisz. W mgnieniu oka przypomniałem sobie wszystkie najpaskudniejsze historie krążące po internecie.

- No, to jest przesada - rzekłem zniesmaczony. - Niechże Wasza Świątobliwość zostawi to dziecko w spokoju.

Papież łypnął na mnie i skrzywił się z pogardą i złośliwością.

- Papa, ja w tym momencie dzwonię na policję jeśli to się zaraz nie skończy.

Zaraz jednak zrobiło mi się głupio z powodu tego niewczesnego wybuchu uprzedzeń. Intencje tego starego eksperta były, jak się okazało, najzupełniej profesjonalne. Z wprawą sięgnął wgłąb pacjenta niemal na łokieć, po czym - niczym Ryszard Lwie Serce z paszczy kudłatej bestii - wyciągnął zeń chory organ wewnętrzny. Umieszczony na srebrnej tacy (celem poddania dalszej diagnozie) bebech przypominał zepsutego banana. Podobnie zresztą jak dziecko, które, choć z braku sił nie płakało, wydawało się nad wyraz niezadowolone. Pierwszy etap operacji zakończył się jednak sukcesem i już po chwili cierpienie nieboraczęcia wyraźnie poczęło się zmniejszać.

Wszystko to trwało dosyć długo i wiele innych zabiegów pozostało jeszcze do wykonania. Papież pracował, duże krople potu spływały po jego skupionym starczym czole. Ja w tym czasie leżałem już na łóżku rozwalony bezwstydnie i ze znudzeniem przeglądałem zdjęcia na instagramie. Na ekranie smartfona bieliło się odbicie mojej koloratki. Drugi chirurg co chwilę ze złością strofował mnie, że leżę bezczynnie i nie pomagam.

W zasadzie źle czułem się z moją obojętną bezczynnością, chętnie bym pomógł, ale nie wiedziałem w czym. Nikt nie podpowiadał co mógłbym zrobić, a mi nic konkretnego nie przychodziło do głowy. Nie mając przeszkolenia nawet z pierwszej pomocy, jedyne, co mogłem zrobić, to starać się nie przeszkadzać. Nawet to nie wychodziło mi zbyt dobrze.

- Możesz zostawić tę surykatkę w spokoju? - żachnął się chirurg. - Jest zakaz karmienia.

W rzeczy samej, zakaz ustanowiony był nie bez przyczyny. Surykatka nie chciała się jednak odczepić. Podskakiwała obok łóżka, patrząc na mnie wyczekująco. Kiedy dawałem jej skórkę chleba, licząc że sobie pójdzie, na jej miejsce natychmiast przybiegała następna.

- Widzi pan, rzucam im jedzenie tam dalej. Dzięki temu nauczą się, że karmnik jest pod ścianą, i nie będą chociaż włazić na łóżko. Jestem przydatny - dodawałem bez przekonania.

Nic z tego, surykatka i tak wskoczyła na łóżko, w pewnym momencie zaczęła nawet podgryzać szaty Ojca Świętego. Dałem jej kolejną skórkę, żeby zająć ją czymś innym. Oczami duszy widziałem już te pchełki i drobnoustroje, przeskakujące z surykaczego futra wprost na bezbronnego pacjenta.

Operacja trwała wiele godzin i gdy w końcu dobiegła końca, byłem już śmiertelnie znużony - głównie chyba swoim nieróbstwem. Wyekstrahowane organy przekazane zostały do labolatorium. Ostateczna diagnoza wydana być miała przez lekarza ordynatora, który miał zdecydować o dalszym postępowaniu medycznym. Zgodnie z tradycją Kościoła, jego decyzja była ostateczna i niepodważalna. Ucieszyłem się więc bardzo z honoru, jaki mi przypadł pomimo mej zszarganej już reputacji: miałem dostarczyć decyzję ordynatora członkom Rady Chirurgicznej, która odpowiedzialna była za jej wykonanie.

W wyłożonym perskimi dywanami i zapełnionym antykami pokoju czekało już trzech Radnych, wybitnych chirurgów - profesor Religa, profesor Gliński oraz trzeci, stary i pomarszczony, którego nazwiska nie znałem. Nie uraczyli mnie nawet jednym spojrzeniem, gdy przyjmowali z moich rąk list. Otwarli go w milczeniu i z głębokim sceptycyzmem wymalowanym na twarzach kolejno zapoznali się z jego treścią.

- To ma być niby ...? - wymienił nazwę choroby czy urazu, zdiagnozowanego przez ordynatora, prof. Religa. - Zupełnie bym nie powiedział.

- Z pewnością nie to, potwierdzam - odparł Gliński. - To raczej ... - padła łacińska, nieznana mi nazwa.

Trzeci z lekarzy włączył się do krytyki, rzucił jednak własną, jeszcze inną hipotezą. Przez krótką chwilę sprzeczali się co do jednostki chorobowej, wyraźnie zgadzając się jednak co do jednego - ża ordynator z pewnością nie miał racji. Ostentacyjne podważenie jego autorytetu wydawało się ich głównym, wspólnym celem. Przez chwilę pomyślałem wręcz, że zamierzają obalić panującą hierarchę, być może spalić ordynatora na stosie i sami, jako triumwirat chirurgiczny wielkich mistrzów, stanąć na czele nowego Zakonu Szpitalnego. Szybko odpędziłem od siebie tę koszmarną eschatologiczną wizję. W tym momencie otwarły się drzwi i do pokoju wszedł kamerdyner.

- Czy decyzja lekarza ordynatora dotarła już do szanownych panów? - zapytał uniżenie.

- Ordynatora? - zapytał profesor Gliński. Odwrócił się i mrugnął do mnie szelmowsko. - Jakiego ordynatora?

I would love to care about you
The way you pretended to care about me
You wouldn't have to wait
For me to come as long 
As I had to wait for 5C